Bir öğrenci rejenerasyon (yenilenme) ile üremeyi araştırıyor ve deney için planarya solucanı kullanıyor. Solucanı enlemesine iki parçaya ayırıyor ve her iki parçanın da eksik kısımlarını tamamlayarak iki yeni birey oluşturduğunu gözlemliyor.
Bu gözlemle ilgili aşağıdaki yorumlardan hangisi yanlıştır?
Öğrencimizin planarya solucanı ile yaptığı deney ve gözlemler, biyolojideki önemli bir konuyu, yani rejenerasyon (yenilenme) ve eşeysiz üremeyi anlamamız için harika bir başlangıç noktasıdır. Şimdi bu gözlemle ilgili seçenekleri adım adım inceleyelim:
Bu ifade doğrudur. Planarya solucanının ikiye bölünmesiyle oluşan yeni bireyler, ana bireyin vücut hücrelerinden mitoz bölünmelerle gelişir. Eşeyli üremedeki gibi gamet birleşimi veya genetik çeşitlilik sağlayan mayoz bölünme süreçleri yaşanmaz. Bu nedenle, oluşan tüm yavrular genetik olarak ana bireyin ve birbirlerinin kopyasıdır (klonudur).
Bu ifade de doğru kabul edilebilir. Vejetatif üreme genellikle bitkilerde, ana bitkinin kök, gövde, yaprak gibi vejetatif (eşeysel olmayan) kısımlarından yeni bireylerin oluşması anlamına gelir. Ancak biyolojide bazen daha geniş bir anlamda, bir canlının vücut parçalarından (eşeysel olmayan kısımlarından) yeni bireylerin oluştuğu eşeysiz üreme biçimleri için de kullanılabilir. Planaryanın rejenerasyon yoluyla çoğalması da bu tanıma uyar, çünkü vücut parçalarından yeni bireyler oluşmaktadır ve bu, eşeysiz üremenin bir alt türüdür.
Bu ifade kesinlikle yanlıştır. Canlılar arasında rejenerasyon yeteneği büyük farklılıklar gösterir. Örneğin, planarya solucanları veya deniz yıldızları gibi bazı canlılar, vücutlarının küçük bir parçasından bile eksik kısımlarını tamamlayarak yeni bir birey oluşturabilirler. Kertenkeleler kuyruklarını yenileyebilirken, insanlarda bu yetenek çok daha sınırlıdır (örneğin, deri veya karaciğer hücrelerinin yenilenmesi gibi, ancak bir uzvun tamamen yeniden büyümesi mümkün değildir). Bu nedenle, rejenerasyon yeteneği her canlıda aynı derecede değildir; bazı canlılarda çok gelişmişken, bazılarında oldukça sınırlıdır.
Bu ifade doğrudur. Eşeysiz üreme, tek bir atadan, gametlerin birleşimi olmaksızın yeni bireylerin oluşmasıdır. Planarya solucanının ikiye bölünerek iki yeni birey oluşturması, tam da bu tanıma uyar. Rejenerasyon yoluyla üreme, eşeysiz üremenin bir çeşididir.
Yukarıdaki açıklamalara göre, rejenerasyon yeteneğinin tüm canlılarda aynı derecede olduğunu iddia eden C seçeneği yanlıştır.
Cevap C seçeneğidir.
