Merhaba sevgili öğrenciler,
Bu soruda, bir çiftçinin patatesleri genetik olarak birbirinin aynısı, yani "aynı genetik yapıya sahip" olacak şekilde üretmek istediği belirtiliyor. Bu amaca ulaşmak için en uygun yöntemi bulmamız gerekiyor. Gelin seçenekleri adım adım inceleyelim:
- Soruyu Anlayalım: "Aynı genetik yapıya sahip" olmak, bitkilerin tıpkı birer kopyası gibi, genetik olarak tamamen özdeş olması demektir. Bu durumu sağlayan üreme şekline eşeysiz (vegetatif) üreme denir. Eşeyli üremede ise genler karışır ve yeni kombinasyonlar oluşur, bu da genetik çeşitliliğe yol açar.
- A) Tohumla üretim: Patates bitkisi çiçek açar ve bu çiçeklerden meyveler (küçük domatese benzer) oluşur. Bu meyvelerin içinde tohumlar bulunur. Tohumla üretim, eşeyli üremenin bir şeklidir. Eşeyli üremede, anne ve baba bitkiden gelen genler birleşir ve yeni bitkiler genetik olarak farklılık gösterir. Dolayısıyla, tohumla üretim, aynı genetik yapıya sahip patatesler elde etmek için uygun değildir.
- B) Yumru ile üretim: Patates, aslında bitkinin toprak altında gelişen, besin depolayan şişkin bir gövde kısmıdır. Buna "yumru" denir. Yumruların üzerinde "göz" adı verilen tomurcuklar bulunur. Bir patates yumrusunu toprağa ektiğimizde, bu gözlerden yeni bir patates bitkisi gelişir. Bu üreme şekli, eşeysiz (vegetatif) üremedir. Yeni oluşan bitki, ana bitkinin genetik olarak tamamen aynısıdır (bir klonudur). Çiftçinin istediği "aynı genetik yapıya sahip" patatesleri elde etmenin en uygun yolu budur.
- C) Çapraz tozlaşma: Bu, bir bitkinin poleninin (erkek üreme hücresi) başka bir bitkinin çiçeğini döllemesi durumudur. Eşeyli üremenin bir çeşididir. Genetik çeşitliliğe yol açar, çünkü iki farklı bitkinin genleri birleşir. Bu nedenle, aynı genetik yapıyı sağlamaz.
- D) Generatif üreme: Bu terim, eşeyli üremenin diğer adıdır. Gametlerin (üreme hücrelerinin) birleşmesiyle gerçekleşir ve genetik çeşitlilik sağlar. Aynı genetik yapıyı elde etmek için uygun bir yöntem değildir.
Sonuç olarak, çiftçi patateslerin genetik yapısını koruyarak tamamen aynı bitkileri elde etmek istediği için, eşeysiz üreme yöntemlerinden biri olan "yumru ile üretim" en uygun seçenektir.
Cevap B seçeneğidir.
