Merhaba sevgili öğrenciler!
Bu soruda, bir cümlenin içindeki fiillerden hangisinin "geçişli" olduğunu bulmamız isteniyor. Geçişli fiiller, bir nesne alabilen fiillerdir. Yani, neyi veya kimi sorusuna cevap verebilirler. Bir fiilin geçişli olup olmadığını anlamanın en kolay yollarından biri de "onu" kelimesiyle test etmektir. Eğer fiilin önüne "onu" kelimesini getirdiğimizde anlamlı bir bütün oluşuyorsa, o fiil geçişlidir.
- Öncelikle, verilen cümleyi inceleyelim: "Bisikleti tamir ederken parmaklarını incitti."
- Şimdi seçeneklerdeki kelimelere tek tek bakalım ve fiil olanları "onu" kelimesiyle test edelim:
- A) tamir ederken: Bu kelime grubu bir zarf-fiildir (eylem devam ederken yapılan işi bildirir). "Tamir etmek" fiili aslında geçişlidir ("onu tamir etmek" olur). Ancak cümlede "tamir ederken" şeklinde kullanıldığı için, cümlenin ana yüklemi değildir ve asıl eylemi bildiren fiil değildir. Yine de test edelim: "Onu tamir ederken" - anlamlı gibi görünse de, cümlenin ana fiili bu değildir.
- B) incitti: Bu kelime cümlenin ana fiilidir (yüklemidir). Şimdi "onu" kelimesiyle test edelim: "Onu incitti." - Evet, bu ifade gayet anlamlıdır. Bir şeyi veya birini incitmek mümkündür. Cümlede de "parmaklarını incitti" şeklinde nesne almıştır. Bu, "incitti" fiilinin geçişli olduğunu gösterir.
- C) bisikleti: Bu bir isimdir (nesne), fiil değildir. Dolayısıyla "onu" testi yapılamaz.
- D) parmaklarını: Bu da bir isimdir (nesne), fiil değildir. Dolayısıyla "onu" testi yapılamaz.
Gördüğümüz gibi, "incitti" fiili "onu" kelimesiyle test edildiğinde anlamlı bir bütün oluşturmakta ve cümlenin ana fiili olarak nesne alabilmektedir. Bu yüzden geçişli fiil "incitti"dir.
Cevap B seçeneğidir.
