Doğrusal bir yolda hareket eden bir aracın konum-zaman grafiği aşağıdaki gibidir:
- 0-10 saniye: 0'dan 100 m'ye doğrusal artış
- 10-20 saniye: 100 m'de sabit
- 20-30 saniye: 100 m'den 0'a doğrusal azalış
Buna göre aracın 30 saniyelik hareketi boyunca ortalama hızı kaç m/s'dir?
Merhaba sevgili öğrenciler!
Bu soruda, doğrusal bir yolda hareket eden bir aracın konum-zaman grafiği verilmiş ve bizden 30 saniyelik hareketi boyunca ortalama hızı bulmamız isteniyor. Ortalama hız kavramını doğru bir şekilde anlamak ve uygulamak için adımları dikkatlice takip edelim.
Ortalama hız, bir cismin belirli bir zaman aralığındaki toplam yer değiştirmesinin, o yer değiştirme için geçen toplam zamana oranıdır. Matematiksel olarak şu şekilde ifade edilir:
$v_{ort} = \frac{\text{Toplam Yer Değiştirme}}{\text{Toplam Zaman}} = \frac{\Delta x}{\Delta t}$
Burada $\Delta x$ yer değiştirmeyi (son konum - ilk konum) ve $\Delta t$ geçen toplam zamanı temsil eder.
Yer değiştirme, sadece hareketin başlangıç ve bitiş noktalarına bağlıdır, aradaki yolu veya hareketin detaylarını dikkate almaz.
Yer değiştirme ($\Delta x$), son konumdan ilk konumun çıkarılmasıyla bulunur:
$\Delta x = x_{son} - x_{ilk}$
$\Delta x = 0 \text{ m} - 0 \text{ m}$
$\Delta x = 0 \text{ m}$
Gördüğümüz gibi, araç başlangıç noktasına geri döndüğü için toplam yer değiştirmesi sıfırdır.
Aracın hareketi 0 saniyeden başlayıp 30 saniyede sona ermiştir. Bu durumda toplam zaman aralığı:
$\Delta t = 30 \text{ s} - 0 \text{ s} = 30 \text{ s}$
Şimdi bulduğumuz değerleri ortalama hız formülünde yerine koyalım:
$v_{ort} = \frac{\Delta x}{\Delta t}$
$v_{ort} = \frac{0 \text{ m}}{30 \text{ s}}$
$v_{ort} = 0 \text{ m/s}$
Sonuç olarak, aracın 30 saniyelik hareketi boyunca toplam yer değiştirmesi sıfır olduğu için ortalama hızı da sıfır olacaktır. Bu durum, aracın hareket ettiğini ancak başlangıç noktasına geri döndüğünü gösterir.
Cevap A seçeneğidir.