Hücrede madde taşınması, lipit sentezi ve detoksifikasyon gibi görevleri olan, üzerinde ribozom bulunmayan organel hangisidir?
A) Granüllü endoplazmik retikulum
B) Golgi cisimciği
C) Düz endoplazmik retikulum
D) Lizozom
Merhaba sevgili öğrenciler, bu soruda hücredeki organellerden birinin özelliklerini ve görevlerini tanımlayarak doğru organeli bulmamız isteniyor. Soruda bahsedilen organelin temel özellikleri şunlardır:
- Madde taşınması görevi vardır.
- Lipit sentezi yapar.
- Detoksifikasyon (zehirli maddeleri etkisiz hale getirme) görevi vardır.
- Üzerinde ribozom bulunmaz.
Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
- A) Granüllü endoplazmik retikulum: Bu organelin üzerinde ribozomlar bulunur. Ribozomlar sayesinde protein sentezi yapar ve bu proteinlerin katlanmasına, işlenmesine yardımcı olur. Soruda "üzerinde ribozom bulunmayan" ifadesi geçtiği için bu seçenek doğru değildir.
- B) Golgi cisimciği: Golgi cisimciği, endoplazmik retikulumdan gelen protein ve lipitleri paketler, depolar, salgılar ve bazılarını değiştirir. Üzerinde ribozom bulunmaz ancak lipit sentezi ve detoksifikasyon temel görevleri arasında değildir. Bu nedenle bu seçenek de doğru değildir.
- C) Düz endoplazmik retikulum: Bu organel, adından da anlaşılacağı gibi üzerinde ribozom bulundurmaz, yani "düz" bir yapıya sahiptir. Görevleri arasında şunlar yer alır:
- Lipit sentezi: Özellikle steroid hormonlar ve hücre zarı için gerekli fosfolipitlerin sentezini yapar.
- Detoksifikasyon: Karaciğer hücrelerinde ilaçlar ve alkol gibi zararlı maddelerin detoksifikasyonunu (zehirsizleştirilmesini) sağlar.
- Madde taşınması: Hücre içinde çeşitli maddelerin taşınmasında rol oynar.
- Kas hücrelerinde kalsiyum depolama (sarkoplazmik retikulum olarak bilinir).
Görüldüğü gibi, düz endoplazmik retikulum soruda belirtilen tüm görevleri yerine getirir ve üzerinde ribozom bulunmaz.
- D) Lizozom: Lizozomlar, hücre içi sindirimden sorumlu organellerdir. İçlerinde güçlü sindirim enzimleri bulunur ve hücredeki atık maddeleri, yaşlı organelleri veya hücreye giren yabancı maddeleri parçalarlar. Üzerinde ribozom bulunmaz ancak lipit sentezi ve detoksifikasyon görevleri arasında değildir. Bu nedenle bu seçenek de doğru değildir.
Yukarıdaki açıklamalara göre, soruda belirtilen tüm özellikleri taşıyan organel Düz endoplazmik retikulum'dur.
Cevap C seçeneğidir.
