Sevgili öğrenciler,
Bu soruda, bir bitkinin gövde, yaprak gibi kısımlarından yeni bitkilerin oluşması şeklindeki eşeysiz üreme çeşidini bulmamız isteniyor. Eşeysiz üreme, tek bir atadan yeni bireylerin oluştuğu, genetik çeşitliliğin olmadığı bir üreme şeklidir. Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
- A) Bölünme: Bu üreme şekli genellikle tek hücreli canlılarda (bakteriler, amip gibi) görülür. Canlı, ikiye bölünerek yeni bireyler oluşturur. Bitkilerin gövde veya yapraklarından yeni bitki oluşumu bu kategoriye girmez.
- B) Tomurcuklanma: Bu üreme şekli maya mantarları ve hidra gibi canlılarda yaygındır. Ana canlının vücudunda bir çıkıntı (tomurcuk) oluşur ve bu tomurcuk gelişerek ana canlıdan ayrılır veya ana canlıya bağlı kalır. Bitkilerde de bazı durumlarda tomurcuk oluşumu olsa da, gövde veya yaprak gibi kısımlardan yeni bitki oluşumunu tanımlayan genel terim bu değildir.
- C) Vejetatif üreme: İşte aradığımız cevap bu! Vejetatif üreme, bitkilerin kök, gövde, yaprak gibi vejetatif (eşeysel olmayan) organlarından yeni bitkilerin oluşmasıdır. Çilek bitkisinin sürünücü gövdesinden, patatesin yumrusundan, soğan ve sarımsağın toprak altı gövdelerinden (soğan) veya bazı bitkilerin çelik adı verilen gövde parçalarından yeni bitkilerin yetiştirilmesi vejetatif üremeye örnektir. Bu yöntem, ana bitkinin genetik özelliklerini koruyan klonlar oluşturur.
- D) Rejenerasyon: Rejenerasyon, bir canlının kopan veya zarar gören vücut parçasını yenilemesi veya onarması yeteneğidir. Örneğin, kertenkelenin kopan kuyruğunu yeniden çıkarması veya denizyıldızının kopan kolundan yeni bir denizyıldızı oluşması rejenerasyondur. Bitkilerde de sınırlı rejenerasyon yeteneği olsa da, soruda bahsedilen "yeni bitkilerin oluşması" durumunu en iyi açıklayan terim vejetatif üremedir.
Yukarıdaki açıklamalar ışığında, bitkinin gövde, yaprak gibi kısımlarından yeni bitkilerin oluşması şeklindeki eşeysiz üreme çeşidi Vejetatif üreme olarak adlandırılır.
Cevap C seçeneğidir.
