Bir bitkinin yapraklarından alınan hücreler ile kök hücrelerinin kromozom sayıları karşılaştırıldığında aşağıdaki sonuçlardan hangisi gözlenir?
A) Yaprak hücrelerinde daha fazla kromozom bulunur
B) Kök hücrelerinde daha fazla kromozom bulunur
C) Her iki hücrenin kromozom sayısı aynıdır
D) Kromozom sayısı hücrenin büyüklüğüne bağlıdır
Sevgili öğrenciler, bu soru bitki hücrelerinin genetik yapısı ve kromozom sayıları hakkındaki temel bilginizi ölçüyor. Bir bitkinin farklı organlarındaki hücrelerin kromozom sayılarını karşılaştırırken dikkat etmemiz gereken önemli noktaları adım adım inceleyelim:
- Bir Canlının Tüm Vücut Hücreleri Aynı Genetik Bilgiyi Taşır: Bir bitki, tek bir döllenmiş hücreden (zigot) gelişir. Bu zigot, mitoz bölünmelerle çoğalarak bitkinin tüm farklı organlarını (yaprak, kök, gövde, çiçek vb.) oluşturur. Bu süreçte, her yeni oluşan hücre, ana hücrenin genetik materyalinin tam bir kopyasını alır.
- Kromozom Sayısı Tür İçin Sabittir: Her bitki türünün kendine özgü ve sabit bir kromozom sayısı vardır. Örneğin, bir domates bitkisinin her somatik hücresinde (vücut hücresi) 24 kromozom bulunur. Bu sayı, bitkinin yaprak hücresi için de, kök hücresi için de geçerlidir.
- Hücre Farklılaşması Genetik Bilgiyi Değiştirmez: Yaprak hücreleri fotosentez yapmak üzere özelleşirken, kök hücreleri su ve mineral emilimi için özelleşmiştir. Bu farklılaşma, hücrelerin görevlerini ve yapılarını değiştirir ancak içerdikleri genetik bilgiyi (yani kromozom sayısını ve içeriğini) değiştirmez. Her iki hücre de bitkinin tüm genetik talimatlarını içeren aynı sayıda kromozoma sahiptir.
- Seçenek A) Yaprak hücrelerinde daha fazla kromozom bulunur: Bu ifade yanlıştır. Bir canlının tüm vücut hücreleri (somatik hücreleri) aynı sayıda kromozom içerir.
- Seçenek B) Kök hücrelerinde daha fazla kromozom bulunur: Bu ifade de yanlıştır. Tıpkı yaprak hücreleri gibi, kök hücreleri de bitkinin türüne özgü sabit kromozom sayısını taşır.
- Seçenek C) Her iki hücrenin kromozom sayısı aynıdır: Bu ifade doğrudur. Bitkinin yaprak ve kök hücreleri, aynı canlının farklılaşmış vücut hücreleri olduğu için aynı genetik bilgiye ve dolayısıyla aynı kromozom sayısına sahiptir.
- Seçenek D) Kromozom sayısı hücrenin büyüklüğüne bağlıdır: Bu ifade yanlıştır. Kromozom sayısı, hücrenin büyüklüğü ile değil, canlının türü ile belirlenen sabit bir özelliktir.
Bu nedenle, bir bitkinin yapraklarından alınan hücreler ile kök hücrelerinin kromozom sayıları karşılaştırıldığında, her iki hücrenin kromozom sayısının aynı olduğu gözlenir.
Cevap C seçeneğidir.
