10. f(x) = sinx fonksiyonunun grafiği π/2 birim sola ötelenirse, yeni fonksiyon aşağıdakilerden hangisine eşit olur?
A) cosxBu soruda, bir trigonometrik fonksiyonun grafiğinin ötelenmesi ve bu ötelenme sonucunda oluşan yeni fonksiyonun ne olacağını bulmamız isteniyor. Adım adım ilerleyelim:
Bir $f(x)$ fonksiyonunun grafiği:
$k$ birim sağa ötelenirse, yeni fonksiyon $f(x-k)$ olur.
$k$ birim sola ötelenirse, yeni fonksiyon $f(x+k)$ olur.
Bu soruda, $f(x) = \sin x$ fonksiyonunun grafiği $\pi/2$ birim sola öteleniyor. Bu durumda, $k = \pi/2$ ve sola öteleme olduğu için $x$ yerine $(x + \pi/2)$ yazmalıyız.
Verilen $f(x) = \sin x$ fonksiyonunu $\pi/2$ birim sola ötelediğimizde, yeni fonksiyonumuz $g(x)$ şöyle olur:
$g(x) = \sin(x + \pi/2)$
Şimdi $\sin(x + \pi/2)$ ifadesinin neye eşit olduğunu bulmamız gerekiyor. Bunun için trigonometrik toplam formülünü veya birim çemberdeki dönüşümleri kullanabiliriz:
Yöntem 1: Toplam Formülü
$\sin(A+B) = \sin A \cos B + \cos A \sin B$ formülünü kullanalım. Burada $A=x$ ve $B=\pi/2$.
$\sin(x + \pi/2) = \sin x \cos(\pi/2) + \cos x \sin(\pi/2)$
Trigonometrik değerleri yerine yazalım:
$\cos(\pi/2) = 0$
$\sin(\pi/2) = 1$
Bu değerleri formülde yerine koyarsak:
$\sin(x + \pi/2) = \sin x \cdot 0 + \cos x \cdot 1$
$\sin(x + \pi/2) = 0 + \cos x$
$\sin(x + \pi/2) = \cos x$
Yöntem 2: Birim Çember ve Dönüşüm Formülleri
Birim çemberde, bir açının $\pi/2$ (90 derece) fazlasının sinüsü, o açının kosinüsüne eşittir. Yani, $\sin(90^\circ + \alpha) = \cos \alpha$.
Bu kurala göre, $\sin(x + \pi/2) = \cos x$ olur.
Bulduğumuz yeni fonksiyon $\cos x$'tir. Seçeneklere baktığımızda, bu ifade A seçeneğinde yer almaktadır.
Cevap A seçeneğidir.