Bir araştırmacı, aynı koşullarda eşit kütlede alınan farklı bileşiklerin sudaki çözünürlüklerini karşılaştırmıştır. Buna göre;
- $CaCO_3$: Çok az çözünür
- $NaCl$: İyi çözünür
- $C_6H_{12}O_6$: Çok iyi çözünür
- $AgCl$: Hemen hemen hiç çözünmez
Bu bileşiklerden hangilerinin sulu çözeltisi elektrik akımını iletmez?
A) Yalnız $C_6H_{12}O_6$
B) $CaCO_3$ ve $AgCl$
C) $C_6H_{12}O_6$ ve $AgCl$
D) $NaCl$ ve $CaCO_3$
Merhaba sevgili öğrenciler!
Bu soruyu çözmek için, sulu çözeltilerin elektrik akımını nasıl ilettiğini veya iletmediğini anlamamız gerekiyor. Hadi adım adım inceleyelim:
- Elektrik İletkenliği ve İyonlar: Bir çözeltinin elektrik akımını iletebilmesi için, çözeltide serbestçe hareket edebilen yüklü taneciklerin, yani iyonların bulunması gerekir. Eğer bir madde suda çözündüğünde iyonlarına ayrışıyorsa (iyonlaşıyorsa), o maddenin sulu çözeltisi elektriği iletir. Eğer iyonlarına ayrışmıyorsa, elektriği iletmez.
- İyonik Bileşikler: Genellikle metal ve ametal atomlarından oluşan bileşiklerdir. Suda çözündüklerinde pozitif ve negatif yüklü iyonlarına ayrışırlar. Çözünürlükleri ne kadar fazlaysa, o kadar çok iyon oluştururlar ve o kadar iyi elektrik iletirler.
- Moleküler (Kovalent) Bileşikler: Genellikle ametal atomlarından oluşan bileşiklerdir. Suda çözündüklerinde moleküler yapılarını korurlar ve iyonlarına ayrışmazlar. Bu nedenle, moleküler bileşiklerin sulu çözeltileri genellikle elektrik akımını iletmezler (istisnalar hariç, örneğin asitler).
Şimdi verilen bileşikleri tek tek inceleyelim:
- $CaCO_3$ (Kalsiyum Karbonat):
- Bu, bir metal ($Ca$) ve ametallerden ($C$, $O$) oluşan iyonik bir bileşiktir. Suda $Ca^{2+}$ ve $CO_3^{2-}$ iyonlarına ayrışır.
- Ancak, soruda "Çok az çözünür" deniyor. Bu, suda çok az miktarda iyon oluşturacağı anlamına gelir. Dolayısıyla, pratik olarak elektrik akımını iletmez veya çok zayıf iletir.
- $NaCl$ (Sodyum Klorür - Sofra Tuzu):
- Bu, bir metal ($Na$) ve ametal ($Cl$) atomlarından oluşan iyonik bir bileşiktir. Suda $Na^{+}$ ve $Cl^{-}$ iyonlarına ayrışır.
- Soruda "İyi çözünür" deniyor. Bu, suda bol miktarda iyon oluşturacağı ve bu nedenle sulu çözeltisinin elektrik akımını iyi ileteceği anlamına gelir.
- $C_6H_{12}O_6$ (Glikoz - Şeker):
- Bu, sadece ametal atomlarından ($C$, $H$, $O$) oluşan moleküler (kovalent) bir bileşiktir.
- Soruda "Çok iyi çözünür" deniyor. Glikoz suda çok iyi çözünse de, iyonlarına ayrışmaz; moleküler yapısını korur. Bu nedenle, glikozun sulu çözeltisi elektrik akımını iletmez.
- $AgCl$ (Gümüş Klorür):
- Bu, bir metal ($Ag$) ve ametal ($Cl$) atomlarından oluşan iyonik bir bileşiktir. Suda $Ag^{+}$ ve $Cl^{-}$ iyonlarına ayrışır.
- Ancak, soruda "Hemen hemen hiç çözünmez" deniyor. Bu, suda yok denecek kadar az iyon oluşturacağı anlamına gelir. Dolayısıyla, pratik olarak elektrik akımını iletmez.
Şimdi sorumuzun cevabına gelelim: Hangi bileşiklerin sulu çözeltisi elektrik akımını iletmez?
- $C_6H_{12}O_6$ (Glikoz): Moleküler yapıda olduğu için iyon oluşturmaz ve iletmez.
- $AgCl$ (Gümüş Klorür): İyonik olmasına rağmen suda çözünmediği için yeterli iyon oluşturmaz ve iletmez.
- $CaCO_3$ (Kalsiyum Karbonat): İyonik olmasına rağmen suda çok az çözündüğü için pratik olarak iletmez kabul edilebilir.
Seçeneklere baktığımızda, elektrik akımını kesinlikle iletmeyen veya ihmal edilebilir düzeyde ileten bileşikleri arıyoruz. $C_6H_{12}O_6$ moleküler yapısından dolayı, $AgCl$ ise çözünürlüğünün çok düşük olmasından dolayı elektrik akımını iletmezler.
Bu durumda, doğru seçenek $C_6H_{12}O_6$ ve $AgCl$'yi içeren C seçeneğidir.
Cevap C seçeneğidir.
