93 Harbi'nin Osmanlı Devleti açısından en önemli iç sonuçlarından biri, padişah II. Abdülhamid'in meclisi kapatarak yönetim tarzını değiştirmesi olmuştur. Bu durum aşağıdaki kavramlardan hangisiyle ifade edilir?
A) Islahat
B) İstibdat
C) Meşrutiyet
D) Tanzimat
Sevgili öğrenciler, bu soru Osmanlı Devleti tarihinde önemli bir dönüm noktasını ve yönetim anlayışındaki değişimi anlamamızı istiyor. 93 Harbi'nin (1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı) ardından yaşanan gelişmeler, II. Abdülhamid'in yönetim tarzını kökten değiştirmiştir. Şimdi bu kavramları adım adım inceleyelim:
- Soru Kökünü Anlayalım: Soru, 93 Harbi sonrası II. Abdülhamid'in meclisi kapatarak yönetim tarzını değiştirmesini, yani anayasal düzenden mutlakiyete geçişini ifade eden kavramı soruyor.
- A) Islahat: Bu kavram, bir devlet veya toplumda bozuklukları düzeltmek, eksiklikleri gidermek amacıyla yapılan yenilikler, düzenlemeler anlamına gelir. II. Abdülhamid'in meclisi kapatması bir yenilik veya düzenleme değil, aksine mevcut anayasal düzenin askıya alınmasıdır. Bu nedenle Islahat doğru cevap değildir.
- B) İstibdat: Bu kavram, bir kişinin veya grubun sınırsız ve baskıcı bir yetkiyle yönetimi ele alması, mutlakiyetçi ve despotik bir yönetim tarzı demektir. II. Abdülhamid'in 93 Harbi sonrası meclisi kapatarak anayasayı askıya alması ve tüm yetkileri kendi elinde toplaması tam olarak bu anlama gelir. Bu dönem, "İstibdat Dönemi" olarak da bilinir ve 1878'den 1908'e kadar sürmüştür.
- C) Meşrutiyet: Bu kavram, padişahın yetkilerinin anayasa ve halk tarafından seçilen bir meclis tarafından sınırlandırıldığı yönetim biçimidir. Osmanlı Devleti'nde 1876'da ilan edilen I. Meşrutiyet ile bu sisteme geçilmiş, ancak 93 Harbi'nin ardından II. Abdülhamid tarafından askıya alınmıştır. Dolayısıyla, soruda bahsedilen durum Meşrutiyet'in sona ermesidir, kendisi değildir.
- D) Tanzimat: Bu kavram, Osmanlı Devleti'nde 1839'dan 1876'ya kadar süren, devleti modernleştirmeyi ve Batılılaşmayı amaçlayan geniş kapsamlı reformlar döneminin adıdır. Bu bir yönetim tarzı değil, bir reform sürecidir ve Meşrutiyet'in ilanına zemin hazırlamıştır. Soru, bir dönemi değil, bir yönetim tarzı değişikliğini ifade eden kavramı sormaktadır.
Yukarıdaki açıklamalardan da anlaşılacağı üzere, II. Abdülhamid'in meclisi kapatarak anayasal yönetimi askıya alması ve tüm yetkileri kendi elinde toplaması, İstibdat kavramıyla ifade edilir.
Cevap B seçeneğidir.
