Özdeş tuğlalar kullanılarak şekildeki yapılar oluşturulmuştur. Yapıların zemine uyguladığı basınçlar P₁, P₂, P₃ arasındaki ilişki nasıldır?
A) P₁ > P₂ > P₃Sevgili öğrenciler, bu soruda özdeş tuğlalarla oluşturulan yapıların zemine uyguladığı basınçları karşılaştırmamız isteniyor. Basınç konusunu hatırlayarak adım adım ilerleyelim.
Basınç Nedir?
Basınç, bir yüzeye etki eden dik kuvvetin, o yüzeyin alanına oranıdır. Matematiksel olarak şu şekilde ifade edilir:
$P = \frac{F}{A}$
Burada;
Bu soruda, zemine uygulanan dik kuvvet, yapıların ağırlığıdır. Özdeş tuğlalar kullanıldığı için, bir yapının ağırlığı, o yapıyı oluşturan tuğla sayısıyla doğru orantılıdır.
Her Bir Yapı İçin Kuvvet (Ağırlık) ve Alanı Belirleyelim:
Tüm yapılar özdeş tuğlalardan oluştuğu için, bir tuğlanın ağırlığına $G$, bir tuğlanın taban alanına da $S$ diyelim.
Yapı 1:
Yapı 2:
Yapı 3:
Gördüğümüz gibi, her üç yapının da toplam ağırlığı (yani zemine uyguladığı kuvvet) aynıdır ($3G$). Farklı olan ise zeminle temas ettikleri yüzey alanlarıdır.
Basınçları Hesaplayalım ve Karşılaştıralım:
Yapı 1 için Basınç ($P_1$):
$P_1 = \frac{F_1}{A_1} = \frac{3G}{1S} = 3 \frac{G}{S}$
Yapı 2 için Basınç ($P_2$):
$P_2 = \frac{F_2}{A_2} = \frac{3G}{2S} = 1.5 \frac{G}{S}$
Yapı 3 için Basınç ($P_3$):
$P_3 = \frac{F_3}{A_3} = \frac{3G}{3S} = 1 \frac{G}{S}$
Şimdi bu değerleri karşılaştıralım:
Görüldüğü üzere, $3 > 1.5 > 1$ olduğundan, basınçlar arasındaki ilişki şu şekildedir:
$P_1 > P_2 > P_3$
Bu sonuç, basıncın yüzey alanıyla ters orantılı olduğu kuralını da doğrular. Kuvvet (ağırlık) aynı kaldığında, temas alanı küçüldükçe basınç artar.
Cevap A seçeneğidir.