Protein sentezi konu anlatımı AYT Test 1

Protein sentezinde şifreleyici (sense) DNA zinciri 3'-ATG CCA GTT-5' dizisine sahipse, sentezlenecek peptitin ilk iki amino asidi aşağıdakilerden hangisi olur?
(Kodon çizelgesi: AUG: Met, CCU: Pro, CCA: Pro, GUU: Val, GUC: Val)

A) Met-Pro
B) Met-Val
C) Pro-Val
D) Val-Pro

Merhaba sevgili öğrencilerim,

Protein sentezi, genetik bilginin DNA'dan mRNA'ya aktarılması (transkripsiyon) ve ardından mRNA'daki şifrenin amino asit dizisine çevrilmesi (translasyon) süreçlerini içerir. Bu soruyu çözmek için bu adımları dikkatlice takip etmeliyiz.

• 1. Adım: Şablon (Kalıp) DNA Zincirini Belirleme

  Bize verilen DNA zinciri şifreleyici (sense) zincirdir: $3'-ATG\ CCA\ GTT-5'$. Ancak mRNA sentezi, DNA'nın şablon (antisense veya kalıp) zinciri üzerinden gerçekleşir. Şablon zincir, şifreleyici zincire tamamlayıcı ve antiparaleldir.

  • Şifreleyici (Sense) DNA: $3'-ATG\ CCA\ GTT-5'$
  • Şablon (Antisense) DNA: $5'-TAC\ GGT\ CAA-3'$ (A karşısına T, T karşısına A, G karşısına C, C karşısına G gelir ve yönler tersine döner.)
• 2. Adım: mRNA Dizisini Sentezleme (Transkripsiyon)

  mRNA, şablon DNA zinciri üzerinden sentezlenir. RNA polimeraz enzimi, şablon DNA'yı $3'$ ucundan $5'$ ucuna doğru okurken, mRNA'yı $5'$ ucundan $3'$ ucuna doğru sentezler. Bu süreçte DNA'daki Timin (T) yerine mRNA'da Urasil (U) gelir.

  • Şablon DNA: $5'-TAC\ GGT\ CAA-3'$
  • mRNA: $5'-AUG\ CCA\ GUU-3'$ (T yerine U geldi ve şablon DNA'ya tamamlayıcı olarak sentezlendi.)
• 3. Adım: mRNA Kodonlarını Belirleme

  mRNA dizisi $5'-AUG\ CCA\ GUU-3'$ şeklinde olduğuna göre, protein sentezi için kodonlar $5'$ ucundan $3'$ ucuna doğru üçerli baz grupları halinde okunur.

  • İlk kodon: $AUG$
  • İkinci kodon: $CCA$
• 4. Adım: Amino Asitleri Belirleme (Translasyon)

  Belirlediğimiz kodonları, verilen kodon çizelgesini kullanarak amino asitlere çevirelim:

  • $AUG$: Met (Metiyonin)
  • $CCA$: Pro (Prolin)
• 5. Adım: Peptit Dizisini Oluşturma

  Bu adımların sonucunda sentezlenecek peptitin ilk iki amino asidi Met-Pro olur.

Cevap A seçeneğidir.