Sevgili öğrenciler, bu soruda "ki" ekinin veya bağlacının Türkçedeki farklı görevlerini anlamamız gerekiyor. Türkçede üç farklı "ki" bulunur:
- Bağlaç olan "ki": Bu "ki" her zaman ayrı yazılır ve iki cümleyi veya kelime grubunu birbirine bağlar. Genellikle "çünkü", "mademki" gibi anlamlar taşır veya pekiştirme görevi görür. Örneğin: "Anladım ki sen haklısın."
- İlgi zamiri olan "-ki": Bu "-ki" her zaman bitişik yazılır ve bir ismin yerini tutar. Genellikle "-nın/-nin" ilgi ekiyle birlikte kullanılır. Örneğin: "Benim kalemim kayboldu, seninki nerede?" (seninki = senin kalemin)
- Sıfat yapan "-ki": Bu "-ki" de her zaman bitişik yazılır ve bir isme gelerek onu sıfat yapar. Genellikle zaman veya yer bildiren kelimelere eklenerek "hangi?" sorusuna cevap veren bir sıfat oluşturur. Örneğin: "Evdeki eşyalar", "Yarınki toplantı", "Duvarın üstündeki resim".
Şimdi sorudaki cümleye bakalım: "Dün akşamki maç çok heyecanlı geçti."
- Buradaki "ki", "dün akşam" kelime grubuna eklenmiştir ve "dün akşamki" şeklinde yazılmıştır.
- "Dün akşamki" kelimesi, "maç" ismini nitelemektedir. "Hangi maç?" diye sorduğumuzda "Dün akşamki maç" cevabını alırız.
- "Dün akşam" bir zaman ifadesidir. Zaman veya yer bildiren kelimelere eklenerek bir ismi niteleyen sıfatlar oluşturan "-ki" eki, sıfat yapım ekidir.
- Bu "ki" ayrı yazılmadığı için bağlaç değildir.
- Bir ismin yerini tutmadığı, aksine bir ismi nitelediği için ilgi zamiri de değildir. "Dün akşamki" kelimesi, "dün akşamın maçı" gibi bir yapının yerine geçmemiştir; doğrudan "maç" kelimesini nitelemiştir.
- İlgeç (edat) ise tek başına anlamı olmayan, kelimeler arasında anlam ilişkisi kuran sözcüklerdir (gibi, için, ile vb.). "-ki" bir ek olduğu için ilgeç olamaz.
Bu durumda, "dün akşamki" kelimesindeki "-ki" eki, "dün akşam" ifadesini bir sıfata dönüştürerek "maç" ismini nitelediği için sıfat yapım eki görevindedir.
Cevap C seçeneğidir.
