Merhaba sevgili öğrenciler,
Bu soruda, Türkçedeki ses olaylarından biri olan "ünsüz türemesi"ni (diğer adıyla ünsüz ikizleşmesi) bulmamız isteniyor. Ünsüz türemesi, genellikle Arapça kökenli bazı kelimelerin ünlüyle başlayan bir ek aldığında veya ünlüyle başlayan bir kelimeyle birleştiğinde, kelimenin sonundaki ünsüz harfin bir benzerinin daha ortaya çıkması durumudur.
Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
- A) His + etmek → Hissetmek
- Burada "his" kelimesi ile "etmek" yardımcı fiili birleşirken, kelimenin sonundaki 's' ünsüzünden bir tane daha türemiştir. Yani 's' ünsüzü ikizleşerek "Hissetmek" şeklini almıştır. Bu durum, tam olarak ünsüz türemesi kuralına uymaktadır.
- B) Kitap + ı → Kitabı
- Bu örnekte "kitap" kelimesi ünlüyle başlayan bir ek aldığında, kelimenin sonundaki 'p' ünsüzü 'b'ye dönüşmüştür. Bu ses olayı "ünsüz yumuşaması"dır (kitap-ı değil, kitabı). Ünsüz türemesi değildir.
- C) Kalem + e → Kaleme
- Bu örnekte "kalem" kelimesi ünlüyle başlayan bir ek almıştır. Herhangi bir ses değişimi veya türemesi meydana gelmemiştir. Sadece ek kelimeye eklenmiştir.
- D) Okul + u → Okulu
- Bu örnekte "okul" kelimesi ünlüyle başlayan bir ek almıştır. Herhangi bir ses değişimi veya türemesi meydana gelmemiştir. Sadece ek kelimeye eklenmiştir.
Yukarıdaki incelemeler sonucunda, ünsüz türemesinin sadece A seçeneğinde görüldüğü açıkça anlaşılmaktadır.
Cevap A seçeneğidir.
