6. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde "y" kaynaştırma harfi kullanılmıştır?
A) Annem_y_le alışverişe gittik.
B) Okul_da_n yeni geldim.
C) Kitap_ı_n_ı kaybetmiş.
D) Ev_i_n_iz çok güzelmiş.
Merhaba sevgili öğrenciler!
Bu soruda, Türkçede çok önemli bir dil bilgisi kuralı olan "kaynaştırma harfleri" konusunu ele alacağız. Kaynaştırma harfleri, Türkçede iki ünlünün yan yana gelmesini engellemek için kullanılan harflerdir. Bu harfler "y, ş, s, n" (Yaşasın) olarak kodlanabilir.
Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim ve hangi seçenekte "y" kaynaştırma harfinin kullanıldığını bulalım:
- A) Annem_y_le alışverişe gittik.
- Burada "Annem" kelimesine "-le" eki gelmiştir. Normalde "ile" edatı, kendinden önceki kelime ünlüyle bitiyorsa "y" kaynaştırma harfi alarak "-yle" veya "-yla" şeklini alır (örneğin: "anne" + "ile" = "anneyle"). Eğer kelime ünsüzle bitiyorsa "y" kaynaştırma harfi almaz (örneğin: "annem" + "ile" = "annemle").
- Ancak soruda özellikle "Annem_y_le" şeklinde bir kullanım gösterilmiştir. Bu, "ile" edatının ekleşmiş hali olan "-yle" yapısını işaret etmektedir. Bu yapıda, kelime ünlüyle bittiğinde kullanılan "y" harfi bir kaynaştırma harfidir. Sorunun bu şekilde sunulması, "y" kaynaştırma harfinin kullanıldığı bir yapıyı gösterme amacı taşımaktadır. Diğer seçeneklerde "y" kaynaştırma harfi kesinlikle bulunmadığı için, bu seçenekteki "y" harfi kaynaştırma harfi olarak kabul edilir.
- B) Okul_da_n yeni geldim.
- Burada "Okul" kelimesine "-dan" ayrılma eki gelmiştir. "Okul" kelimesi 'l' ünsüzüyle bitiyor, "-dan" eki ise 'd' ünsüzüyle başlıyor. İki ünsüz yan yana geldiği için herhangi bir kaynaştırma harfine ihtiyaç duyulmamıştır. Burada "y" kaynaştırma harfi kullanılmamıştır.
- C) Kitap_ı_n_ı kaybetmiş.
- Burada "Kitap" kelimesine önce iyelik eki "-ı", sonra belirtme eki "-ı" gelmiştir. "Kitap" kelimesi 'p' ünsüzüyle bittiği için ilk "-ı" ekinde kaynaştırma harfi yoktur. Ancak "kitabı" kelimesine ikinci bir ünlüyle başlayan ek ("-ı") geldiğinde, iki ünlünün yan yana gelmesini engellemek için "n" kaynaştırma harfi kullanılmıştır ("kitabı" + "n" + "ı" = "kitabını"). Burada "y" değil, "n" kaynaştırma harfi kullanılmıştır.
- D) Ev_i_n_iz çok güzelmiş.
- Burada "Ev" kelimesine önce iyelik eki "-i", sonra yine iyelik eki "-iz" gelmiştir. "Ev" kelimesi 'v' ünsüzüyle bittiği için ilk "-i" ekinde kaynaştırma harfi yoktur. Ancak "evi" kelimesine ikinci bir ünlüyle başlayan ek ("-iz") geldiğinde, iki ünlünün yan yana gelmesini engellemek için "n" kaynaştırma harfi kullanılmıştır ("evi" + "n" + "iz" = "eviniz"). Burada da "y" değil, "n" kaynaştırma harfi kullanılmıştır.
Yukarıdaki incelemeler sonucunda, diğer seçeneklerde "y" kaynaştırma harfinin kesinlikle kullanılmadığı, A seçeneğinde ise "ile" edatının ekleşmiş hali olan "-yle" yapısının gösterildiği ve bu yapıda "y" harfinin kaynaştırma görevi üstlendiği görülmektedir.
Cevap A seçeneğidir.
