Merhaba sevgili öğrenciler!
Bu soruda, "Çocuklar bahçede oynuyorlar." cümlesindeki kelimeleri inceleyerek kaynaştırma harfi (yardımcı ses) bulunan kelimeyi bulmamız isteniyor. Kaynaştırma harfleri, Türkçede iki ünlünün yan yana gelmesini engellemek için araya giren ünsüzlerdir. Bu harfler y, ş, s, n'dir (yaşasın kuralı).
- "çocuklar" kelimesini inceleyelim:
- Bu kelime "çocuk" köküne "-lar" çoğul eki getirilerek oluşmuştur.
- "çocuk" kelimesi 'k' ünsüzü ile bitiyor, "-lar" eki 'l' ünsüzü ile başlıyor.
- İki ünlü yan yana gelmediği için burada kaynaştırma harfi yoktur.
- "bahçede" kelimesini inceleyelim:
- Bu kelime "bahçe" köküne "-de" bulunma hâl eki getirilerek oluşmuştur.
- "bahçe" kelimesi 'e' ünlüsü ile bitiyor, "-de" eki 'd' ünsüzü ile başlıyor.
- İki ünlü yan yana gelmediği için burada da kaynaştırma harfi yoktur.
- "oynuyorlar" kelimesini inceleyelim:
- Bu kelimenin kökü "oyna-" fiilidir.
- "oyna-" fiiline şimdiki zaman eki olan "-yor" ve üçüncü çoğul şahıs eki "-lar" getirilmiştir.
- "oyna-" fiili '-a' ünlüsü ile biter. "-yor" eki getirilirken fiilin sonundaki 'a' ünlüsü düşer ve ünlü uyumuna göre 'u' ünlüsü gelir: "oynu-".
- Şimdi elimizde "oynu-" ve "-yor" ekleri var. "oynu" kelimesi 'u' ünlüsü ile bitiyor, "-yor" eki ise 'y' ünsüzü ile başlıyor.
- Ancak, Türkçede şimdiki zaman eki olan "-yor"un yapısı gereği, bu ekin başındaki 'y' harfi, kendinden önceki ünlü ile kendinden sonraki 'o' ünlüsü arasına girerek bir kaynaştırma görevi üstlenir. Yani "oynu" (vowel) + "y" (linking consonant) + "or" (vowel-starting part of suffix).
- Bu durumda, "oynuyor" kelimesindeki 'y' harfi, 'u' ve 'o' ünlüleri arasına girerek kaynaştırma harfi görevi yapmaktadır.
- Daha sonra gelen "-lar" eki ise "oynuyor" kelimesinin sonundaki 'r' ünsüzü ile başladığı için burada bir kaynaştırma harfine ihtiyaç yoktur.
Bu açıklamalara göre, kaynaştırma harfi "oynuyorlar" kelimesinde bulunmaktadır.
Cevap C seçeneğidir.
