Sevgili öğrenciler, bu soruda Türkçe dil bilgisi kurallarından, özellikle soru ekinin doğru yazımıyla ilgili bir ses olayını bulmamız isteniyor.
- Öncelikle cümleyi inceleyelim: "Bu kadar çalıştıktan sonra başarılı olacak _____?" Boş bırakılan yere soru eki olan "mı, mi, mu, mü" eklerinden biri gelmelidir.
- Türkçede soru eki, kendinden önceki kelimenin son hecesindeki ünlüye uyum sağlayarak yazılır ve her zaman ayrı yazılır.
- Soru ekinin ünlüsü, kendinden önceki kelimenin son hecesindeki ünlünün kalınlık-incelik uyumuna göre belirlenir. Bu uyum, Büyük Ünlü Uyumu'nun bir parçasıdır.
- "Olacak" kelimesinin son hecesi "cak"tır ve bu hecedeki ünlü harf "a"dır. "A" kalın bir ünlü olduğu için, soru eki de kalın ünlülü olmalı ve "mı" şeklinde gelmelidir. Yani cümle "başarılı olacak mı?" şeklinde tamamlanmalıdır.
- Bu durumda, soru ekinin "a" ünlüsüne uyarak "ı" ünlüsünü alması (kalın ünlüye kalın ünlü uyumu), Büyük Ünlü Uyumu kuralına göre gerçekleşir. Büyük Ünlü Uyumu, bir kelimedeki ünlülerin ya hep kalın (a, ı, o, u) ya da hep ince (e, i, ö, ü) olmasına dayanır. Soru eki de bu uyuma göre şekillenir.
- Diğer seçenekleri inceleyelim:
- B) Küçük ünlü uyumu: Bu uyum, bir kelimedeki ünlülerin düzlük-yuvarlaklık ve darlık-genişlik ilişkisini düzenler. Soru ekinin yazımında doğrudan belirleyici değildir.
- C) Ünsüz yumuşaması (ünsüz değişimi): Sert ünsüzle (p, ç, t, k) biten bir kelimeye ünlüyle başlayan bir ek geldiğinde bu ünsüzlerin yumuşamasıdır (b, c, d, ğ'ye dönüşmesi). Soru ekinde böyle bir durum söz konusu değildir.
- D) Ünsüz benzeşmesi (ünsüz sertleşmesi): Sert ünsüzle (f, s, t, k, ç, ş, h, p) biten bir kelimeye yumuşak ünsüzle (c, d, g) başlayan bir ek geldiğinde ekin başındaki ünsüzün sertleşmesidir (ç, t, k'ye dönüşmesi). Soru ekinde böyle bir durum söz konusu değildir.
Bu nedenle, soru ekinin doğru yazılabilmesi için dikkate alınması gereken ses olayı Büyük Ünlü Uyumu'dur.
Cevap A seçeneğidir.
