Milli Mücadele döneminde İstanbul Hükümeti'nin çıkardığı ve Mustafa Kemal ile arkadaşlarını vatan haini ilan eden kanun aşağıdakilerden hangisidir?
A) Tekalif-i Milliye Emirleri
B) Hıyanet-i Vataniye Kanunu
C) Takrir-i Sükun Kanunu
D) Teşkilat-ı Esasiye Kanunu
Sevgili öğrenciler, Milli Mücadele döneminde yaşanan olaylar ve çıkarılan kanunlar, tarihimizin önemli dönüm noktalarını oluşturur. Bu soruda, İstanbul Hükümeti'nin Mustafa Kemal ve arkadaşlarına yönelik tutumunu ve bu tutumun yasal dayanağını anlamamız isteniyor.
- A) Tekalif-i Milliye Emirleri: Bu emirler, Kurtuluş Savaşı sırasında, özellikle Sakarya Meydan Muharebesi öncesinde, ordunun ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla Başkomutan Mustafa Kemal Paşa tarafından çıkarılmıştır. Halkın elindeki kaynakları orduya aktarmasını sağlamıştır. Dolayısıyla İstanbul Hükümeti tarafından çıkarılmamış ve vatan hainliği ilanıyla ilgili değildir. Bu seçenek yanlıştır.
- B) Hıyanet-i Vataniye Kanunu: Milli Mücadele döneminde İstanbul Hükümeti, Anadolu'da başlayan direnişi ve Mustafa Kemal Paşa liderliğindeki hareketi bastırmak amacıyla çeşitli adımlar atmıştır. Bu adımlardan en önemlilerinden biri, Şeyhülislam Dürrizade Abdullah Efendi tarafından verilen fetva ile Mustafa Kemal ve arkadaşlarının "asi" ve "vatan haini" ilan edilmesidir. Bu fetvanın ardından İstanbul Hükümeti'ne bağlı Divan-ı Harbi Örfi (Sıkıyönetim Mahkemeleri) Mustafa Kemal Paşa ve arkadaşlarını gıyaben idama mahkum etmiştir. "Hıyanet-i Vataniye" ifadesi, "Vatana İhanet" anlamına gelir ve İstanbul Hükümeti'nin Mustafa Kemal ve arkadaşlarına yönelttiği suçlamanın özünü oluşturur. Her ne kadar "Hıyanet-i Vataniye Kanunu" adıyla bilinen yasa daha sonra Büyük Millet Meclisi tarafından çıkarılmış olsa da, İstanbul Hükümeti'nin bu dönemdeki eylemleri ve suçlamaları, tam da bu "vatana ihanet" kavramı etrafında şekillenmiştir. Seçenekler arasında, İstanbul Hükümeti'nin Mustafa Kemal ve arkadaşlarını vatan haini ilan etme eylemini ve bu suçlamanın niteliğini en iyi ifade eden terim budur.
- C) Takrir-i Sükun Kanunu: Bu kanun, Cumhuriyet döneminde, 1925 yılında Şeyh Said İsyanı'nın bastırılması ve ülkedeki düzenin sağlanması amacıyla çıkarılmıştır. Milli Mücadele dönemiyle ve İstanbul Hükümeti'nin eylemleriyle ilgili değildir. Bu seçenek yanlıştır.
- D) Teşkilat-ı Esasiye Kanunu: Bu kanun, 1921 yılında Büyük Millet Meclisi tarafından kabul edilen ilk Anayasamızdır. Yeni Türk devletinin temellerini atmıştır. İstanbul Hükümeti tarafından çıkarılmamış ve vatan hainliği ilanıyla ilgili değildir. Bu seçenek yanlıştır.
Yukarıdaki açıklamalara göre, İstanbul Hükümeti'nin Mustafa Kemal ve arkadaşlarını vatan haini ilan etme eylemini ve bu eylemin ruhunu en iyi yansıtan seçenek B'dir.
Cevap B seçeneğidir.
