Çocuk Hakları Sözleşmesi'ne göre, her çocuğun temel eğitim hakkı bulunmaktadır. Bu hak çerçevesinde aşağıdakilerden hangisi devletin yükümlülükleri arasında yer almaz?
A) İlköğretimin zorunlu ve ücretsiz olmasını sağlamak
B) Ortaöğretimin herkese açık olmasını sağlamak
C) Yüksek öğretimi tüm çocuklar için zorunlu kılmak
D) Mesleki eğitim imkanları oluşturmak
Sevgili öğrenciler, bu soru, Çocuk Hakları Sözleşmesi'nin eğitim hakkı konusundaki önemli maddelerini anlamamızı gerektiriyor. Her çocuğun eğitim hakkı vardır ve devletler bu hakkın gerçekleşmesi için çeşitli yükümlülükler üstlenirler. Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
- A) İlköğretimin zorunlu ve ücretsiz olmasını sağlamak: Çocuk Hakları Sözleşmesi'nin 28. maddesi, devletlerin ilköğretimi herkes için zorunlu ve parasız hale getirmesi gerektiğini açıkça belirtir. Bu, eğitimin temelini oluşturur ve her çocuğun bu temel eğitime erişimini garanti altına alır. Dolayısıyla bu, devletin önemli bir yükümlülüğüdür.
- B) Ortaöğretimin herkese açık olmasını sağlamak: Aynı 28. madde, ortaöğretimin çeşitli biçimlerde geliştirilmesini ve tüm çocuklara açık ve erişilebilir hale getirilmesini öngörür. Devletler, ortaöğretimi hem genel hem de mesleki olarak yaygınlaştırmalı ve erişimi kolaylaştırmalıdır. Bu da devletin bir yükümlülüğüdür.
- D) Mesleki eğitim imkanları oluşturmak: Ortaöğretim kapsamında mesleki eğitimin geliştirilmesi ve çocukların bu imkanlara erişiminin sağlanması da Sözleşme'nin hedefleri arasındadır. Çocukların ilgi ve yeteneklerine uygun mesleki eğitim alabilmeleri, gelecekteki yaşamları için önemlidir. Bu nedenle, mesleki eğitim imkanları oluşturmak da devletin yükümlülüklerindendir.
- C) Yüksek öğretimi tüm çocuklar için zorunlu kılmak: Çocuk Hakları Sözleşmesi, yüksek öğretimin "kapasiteye göre" herkese açık ve erişilebilir hale getirilmesini teşvik eder. Ancak, yüksek öğretimin *tüm çocuklar için zorunlu kılınması* gibi bir yükümlülük getirmez. Yüksek öğretim, ilköğretim gibi zorunlu bir eğitim kademesi değildir ve her çocuğun bu seviyede eğitim alması beklenmez. Devletin görevi, yetenekli ve istekli çocukların yüksek öğretime erişimini kolaylaştırmaktır, zorunlu kılmak değil. Bu nedenle, bu ifade devletin yükümlülükleri arasında yer almaz.
Bu analizler ışığında, Çocuk Hakları Sözleşmesi'ne göre devletin yüksek öğretimi tüm çocuklar için zorunlu kılma gibi bir yükümlülüğü bulunmadığını görüyoruz.
Cevap C seçeneğidir.
