Sevgili öğrenciler, bu soruda verilen cümlenin gizli öznesini, yani bu eylemleri gerçekleştiren veya kararlarını veren unsuru bulmamız isteniyor. Cümleyi dikkatlice inceleyelim ve her bir eylemin arkasındaki mantığı düşünelim.
-
Cümleyi Anlama: "Fabrikada üretim arttırıldı, yeni ihracat anlaşmaları yapıldı." cümlesi iki ayrı eylemi ifade ediyor:
- Birincisi: Üretimin artırılması.
- İkincisi: Yeni ihracat anlaşmalarının yapılması.
-
Eylemlerin Arkasındaki Karar Mekanizması:
- Üretimin artırılması: Bir fabrikada üretimin kendiliğinden artması beklenmez. Bu, genellikle bir talep artışı, yeni bir pazar veya stratejik bir karar sonucunda gerçekleşir. Bu kararı alacak ve uygulanmasını sağlayacak olan birim, fabrikanın karar alma mekanizmasıdır.
- Yeni ihracat anlaşmaları yapılması: İhracat anlaşmaları yapmak, dış ticaretle ilgili stratejik görüşmeler ve pazarlıklar gerektiren bir süreçtir. Bu tür anlaşmaları yapma yetkisi ve sorumluluğu, işletmenin üst düzey birimlerinde bulunur.
-
Seçenekleri Değerlendirme: Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim ve bu eylemleri kimin gerçekleştirebileceğini düşünelim:
- A) fabrikada: "Fabrikada" kelimesi bir yer bildiren edattır. Eylemin nerede gerçekleştiğini belirtir, eylemi yapan özne olamaz.
- C) üretim: "Üretim" eylemin kendisidir, yani artırılan şeydir. Üretim artırılır, ama kendisi artırma eylemini yapmaz. Bu nedenle özne olamaz.
- D) ihracat anlaşmaları: "İhracat anlaşmaları" yapılan şeydir, yani eylemin nesnesidir. Anlaşmalar yapılır, ama kendileri yapma eylemini gerçekleştirmez. Bu nedenle özne olamaz.
- B) yönetim: Fabrikada üretimi artırma kararı alan, yeni pazarlar arayan, ihracat anlaşmaları için görüşmeler yapan ve bu anlaşmaları imzalama yetkisine sahip olan birim, fabrikanın "yönetim"idir. Bu eylemler, bir planlama, karar alma ve uygulama sürecinin sonucudur ve bu süreci yürüten de yönetimdir. Dolayısıyla, cümlede belirtilen eylemlerin arkasındaki gizli özne "yönetim"dir.
Bu nedenle, cümlede belirtilen eylemleri gerçekleştiren veya bu eylemlerin arkasındaki karar mekanizması "yönetim"dir.
Cevap B seçeneğidir.
