Kalıtım kavramları (Genotip, Fenotip, Alel, Homozigot, Heterozigot) Test 2

Bir karakter için aynı alellere sahip olan bireylere ne ad verilir?

A) Heterozigot
B) Homozigot
C) Dominant
D) Resesif

Sevgili öğrenciler, bu soru genetikle ilgili temel kavramları anlamamızı gerektiriyor. Bir karakterin (örneğin göz rengi, boy uzunluğu gibi bir özellik) kalıtımında rol oynayan alellerin bireydeki durumunu soruyor. Şimdi seçenekleri tek tek inceleyerek doğru cevaba ulaşalım:

• Karakter ve Alel Nedir?

  Öncelikle, genetik biliminde karakter, bir canlının sahip olduğu kalıtsal bir özelliktir (örneğin, bezelye bitkisinde tohum rengi). Bu karakterlerin farklı varyasyonlarını belirleyen gen formlarına ise alel denir. Her birey, her karakter için genellikle iki alel taşır; biri anneden, diğeri babadan gelir.

• A) Heterozigot:

  Heterozigot (melez) bir birey, bir karakter için birbirinden farklı iki alel taşır. Örneğin, tohum rengi karakteri için bir alel sarı renk ('S' ile gösterelim) ve diğer alel yeşil renk ('s' ile gösterelim) ise, bireyin genotipi 'Ss' olur. Bu durumda aleller farklı olduğu için bu birey heterozigottur.

• B) Homozigot:

  Homozigot (arı döl) bir birey, bir karakter için birbirinin tamamen aynı olan iki alel taşır. Yani, her iki alel de ya dominant (baskın) ya da resesif (çekinik) olabilir. Örneğin, tohum rengi karakteri için bireyde iki sarı renk aleli varsa ('SS') veya iki yeşil renk aleli varsa ('ss'), bu birey homozigottur. Sorumuzda "aynı alellere sahip olan bireyler" ifadesi tam da bu durumu tanımlamaktadır.

• C) Dominant (Baskın):

  Dominant, bir alelin özelliğidir, bireyin değil. Bir alel, heterozigot durumda (örneğin 'Ss') fenotipte (dış görünüşte) kendi etkisini gösteriyorsa, o alele dominant denir. Yani 'S' aleli 's' aleli üzerinde dominanttır. Bu, bireyin genel bir tanımı değildir.

• D) Resesif (Çekinik):

  Resesif de dominant gibi bir alelin özelliğidir. Bir alel, heterozigot durumda (örneğin 'Ss') fenotipte etkisini gösteremiyor, sadece homozigot durumda ('ss') etkisini gösteriyorsa, o alele resesif denir. Yani 's' aleli 'S' aleline karşı resesiftir. Bu da bireyin genel bir tanımı değildir.

Yukarıdaki açıklamalardan da anlaşıldığı gibi, bir karakter için aynı alellere sahip olan bireylere homozigot denir.

Cevap B seçeneğidir.