Anlatım bozuklukları kaça ayrılır Test 2

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde "gereksiz sözcük kullanımı"ndan kaynaklanan bir anlatım bozukluğu vardır?

A) Yarın sabah erkenden yola çıkacağız.
B) Bu sorunu mutlaka çözmemiz gerekiyor.
C) Yaklaşık olarak üç yıldır bu şirkette çalışıyorum.
D) Öğrenciler sınav sonuçlarını heyecanla bekliyorlardı.

Sevgili öğrenciler, bu soruda bizden "gereksiz sözcük kullanımı"ndan kaynaklanan bir anlatım bozukluğu olan cümleyi bulmamız isteniyor. Gereksiz sözcük kullanımı, bir cümlede aynı anlamı veren iki veya daha fazla sözcüğün bir arada kullanılması ya da bir sözcüğün cümleden çıkarıldığında cümlenin anlamında herhangi bir daralma veya bozulma olmaması durumudur. Yani, bir kelimeyi çıkardığımızda cümle hala aynı anlamı eksiksiz bir şekilde taşıyorsa, o kelime gereksiz kullanılmıştır diyebiliriz. Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:

• A) Yarın sabah erkenden yola çıkacağız.

  Bu cümlede herhangi bir gereksiz sözcük bulunmamaktadır. "Yarın sabah" zamanı, "erkenden" ise bu zamanın daha da başında olacağını belirtir. Her iki kelime de cümlenin anlamını tamamlar ve cümlenin anlamında bir eksiklik yaratmadan çıkarılamazlar.

• B) Bu sorunu mutlaka çözmemiz gerekiyor.

  "Mutlaka" kelimesi, "gerekiyor" kelimesinin ifade ettiği zorunluluk anlamını pekiştirmek, yani daha güçlü bir şekilde vurgulamak için kullanılmıştır. Bu, bir anlatım bozukluğu değil, anlamı güçlendirme amacı güden bir kullanımdır. Dolayısıyla bu seçenekte de gereksiz sözcük kullanımı yoktur.

• C) Yaklaşık olarak üç yıldır bu şirkette çalışıyorum.

  İşte aradığımız anlatım bozukluğu bu seçenekte! "Yaklaşık" kelimesi zaten "tahminen, aşağı yukarı" anlamını taşır. "Olarak" kelimesi ise bu anlamı pekiştirmekten ziyade gereksiz bir ekleme olmuştur. Cümleyi "Yaklaşık üç yıldır bu şirkette çalışıyorum." şeklinde kurduğumuzda anlamda hiçbir eksilme veya bozulma olmaz. "Yaklaşık" kelimesinin kendisi yeterlidir, "olarak" kelimesi gereksizdir.

• D) Öğrenciler sınav sonuçlarını heyecanla bekliyorlardı.

  Bu cümlede de gereksiz sözcük kullanımı yoktur. "Heyecanla" kelimesi, bekleme eyleminin nasıl yapıldığını açıklayan bir zarftır ve cümlenin anlamını tamamlar. Cümleden çıkarıldığında anlamda bir eksiklik oluşur.

Bu incelemeler sonucunda, "yaklaşık" kelimesinin zaten yeterli olduğu bir yerde "olarak" kelimesinin kullanılması nedeniyle C seçeneğinde gereksiz sözcük kullanımından kaynaklanan bir anlatım bozukluğu olduğunu görüyoruz.

Cevap C seçeneğidir.