9. Aşağıdaki cümlelerin hangisi yükleminin türüne göre isim cümlesidir?
A) Yarın okula gitmeyeceğim.
B) En sevdiğim mevsim sonbahardır.
C) Bu kitabı iki günde bitirdi.
D) Her sabah erken kalkar.
Sevgili öğrenciler, bu soruda bizden yükleminin türüne göre isim cümlesi olan seçeneği bulmamız isteniyor. Öncelikle isim cümlesi ve fiil cümlesi kavramlarını hatırlayalım:
- Fiil Cümlesi: Yüklemi çekimli bir fiil (eylem) olan cümlelerdir. Yani yüklem bir iş, oluş veya hareket bildirir.
- İsim Cümlesi: Yüklemi bir isim, zamir, sıfat, edat grubu veya isim soylu başka bir sözcük olan cümlelerdir. Bu tür yüklemler genellikle ek fiil (idi, imiş, ise, -dir) alarak yüklem olurlar.
Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
- A) Yarın okula gitmeyeceğim.
- Bu cümlede yüklem "gitmeyeceğim" sözcüğüdür.
- "Gitmek" bir fiildir (eylem). "Gitmeyeceğim" de çekimli bir fiildir.
- Bu nedenle bu cümle bir fiil cümlesidir.
- B) En sevdiğim mevsim sonbahardır.
- Bu cümlede yüklem "sonbahardır" sözcüğüdür.
- "Sonbahar" bir isimdir. "-dır" eki alarak yüklem olmuştur (ek fiil).
- Yüklem isim soylu bir sözcük olduğu için bu cümle bir isim cümlesidir.
- C) Bu kitabı iki günde bitirdi.
- Bu cümlede yüklem "bitirdi" sözcüğüdür.
- "Bitirmek" bir fiildir (eylem). "Bitirdi" de çekimli bir fiildir.
- Bu nedenle bu cümle bir fiil cümlesidir.
- D) Her sabah erken kalkar.
- Bu cümlede yüklem "kalkar" sözcüğüdür.
- "Kalkmak" bir fiildir (eylem). "Kalkar" da çekimli bir fiildir.
- Bu nedenle bu cümle bir fiil cümlesidir.
Gördüğümüz gibi, sadece B seçeneğindeki cümlenin yüklemi isim soylu bir sözcüktür. Diğer seçeneklerdeki cümlelerin yüklemleri ise fiildir.
Cevap B seçeneğidir.
