1. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde "ki" ilgi zamiri olarak kullanılmıştır?
A) Öyle sessiz ki çıtı çıkmıyordu.
B) Evdeki hesap çarşıya uymadı.
C) Seninki yine okula geç kalmış.
D) Dışarı çık ki biraz hava al.
Merhaba sevgili öğrenciler, bu soruda "ki" ekinin veya bağlacının farklı kullanımlarını inceleyerek, hangisinin ilgi zamiri olduğunu bulacağız. "Ki"nin Türkçede üç farklı görevi vardır: bağlaç olan "ki", sıfat yapan "-ki" ve ilgi zamiri olan "-ki". Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
- İlgi Zamiri "-ki" Nedir?
İlgi zamiri olan "-ki", bir ismin yerini tutar ve genellikle bir isim tamlamasında tamlananın yerini alır. Yani "benim kalemim" yerine "benimki", "senin araban" yerine "seninki" gibi kullanılır. Bu "-ki" her zaman bitişik yazılır.
- A) Öyle sessiz ki çıtı çıkmıyordu.
Bu cümlede "ki" bir bağlaçtır. İki ayrı cümleyi ("Öyle sessizdi" ve "çıtı çıkmıyordu") birbirine bağlamış ve bir neden-sonuç ya da açıklama ilişkisi kurmuştur. Bağlaç olan "ki" her zaman ayrı yazılır. Bu nedenle ilgi zamiri değildir.
- B) Evdeki hesap çarşıya uymadı.
Bu cümlede "-ki" sıfat yapan ektir. "Hangi hesap?" sorusuna "Evdeki hesap" cevabını verir. Yani "hesap" ismini niteleyen bir sıfat türetmiştir. Sıfat yapan "-ki" her zaman bitişik yazılır. Bu nedenle ilgi zamiri değildir.
- C) Seninki yine okula geç kalmış.
Bu cümlede "Seninki" ifadesi, "senin çocuğun", "senin kardeşin" veya "senin arkadaşın" gibi bir ismin yerini tutmuştur. Burada "-ki", "senin" tamlayanına eklenerek tamlananın (çocuk, kardeş, arkadaş vb.) yerini almıştır. Bu, ilgi zamiri "-ki"nin tipik bir kullanımıdır ve her zaman bitişik yazılır.
- D) Dışarı çık ki biraz hava al.
Bu cümlede "ki" yine bir bağlaçtır. "Dışarı çık" ve "biraz hava al" cümlelerini birbirine bağlamış ve bir amaç ilişkisi kurmuştur. Bağlaç olan "ki" her zaman ayrı yazılır. Bu nedenle ilgi zamiri değildir.
Yukarıdaki açıklamalara göre, "ki"nin bir ismin yerini tuttuğu ve ilgi zamiri olarak kullanıldığı seçenek C'dir.
Cevap C seçeneğidir.
