"Bana bir harf öğretenin kırk yıl kölesi olurum." - Hz. Ali
Bu özdeyişte asıl vurgulanmak istenen nedir?
A) Köleliğin kaldırılması gerektiği
B) Eğitimin ve öğretenin değerinin büyüklüğü
C) Kırk yılın çok uzun bir süre olduğu
D) Harf öğrenmenin zorluğu
Merhaba sevgili öğrenciler!
Hz. Ali'nin bu anlamlı sözünü adım adım inceleyelim ve ne demek istediğini birlikte anlayalım:
-
"Bana bir harf öğretenin..."
- Burada "bir harf" ifadesi, sadece tek bir harf öğrenmek anlamına gelmez. Bu, bilginin en küçük, en temel parçasını, yani öğrenmenin başlangıcını, okuma yazmanın temelini veya herhangi bir konuda bize yol gösteren ilk bilgiyi sembolize eder.
- "Öğreten" ise, bize bu bilgiyi aktaran, yol gösteren, ufkumuzu açan kişiyi, yani öğretmenimizi temsil eder.
-
"...kırk yıl kölesi olurum."
- Bu ifadeyi duyduğumuzda aklımıza hemen gerçek bir kölelik gelmemeli. Burada bir mübalağa (abartma) sanatı vardır. Yani, Hz. Ali, kelimenin tam anlamıyla birine köle olmaktan bahsetmiyor.
- "Kırk yıl" çok uzun bir süreyi, neredeyse bir ömrü ifade eder. Bu, minnettarlığın ve saygının ne kadar kalıcı ve derin olacağını vurgular.
- "Kölesi olmak" ise, o kişiye duyulan sonsuz saygıyı, minnettarlığı, vefa borcunu ve o kişinin hakkını ödeyemeyecek kadar büyük bir değer atfetmeyi simgeler. Yani, "Hayatım boyunca ona minnettar kalırım, onun hakkını asla ödeyemem, ona her zaman saygı duyarım" demektir.
-
Peki, bu özdeyişin asıl vurgulamak istediği nedir?
- Bu söz, bize bilgi veren, bizi eğiten kişilerin (öğretmenlerin) ne kadar değerli olduğunu ve onlara karşı duyulması gereken minnet ve saygının büyüklüğünü anlatır. Bir harf bile olsa, bize bir şey öğreten kişinin emeği ve değeri paha biçilmezdir.
- Şimdi seçenekleri inceleyelim:
- A) Köleliğin kaldırılması gerektiği: Özdeyiş, kölelik kurumunu eleştirmek için değil, minnettarlığın büyüklüğünü anlatmak için "köle" kelimesini mecazi anlamda kullanır. Bu nedenle bu seçenek doğru değildir.
- B) Eğitimin ve öğretenin değerinin büyüklüğü: Evet, tam da yukarıda açıkladığımız gibi, bu özdeyiş eğitimin ve bize eğitim verenlerin ne kadar kıymetli olduğunu vurgular. Bu seçenek doğru cevaptır.
- C) Kırk yılın çok uzun bir süre olduğu: "Kırk yıl" ifadesi uzun bir süreyi belirtir, ancak bu sadece bir araçtır. Asıl amaç, minnettarlığın süresini ve derinliğini vurgulamaktır, sadece sürenin uzunluğunu belirtmek değildir. Bu nedenle bu seçenek eksiktir.
- D) Harf öğrenmenin zorluğu: Özdeyiş, harf öğrenmenin zorluğundan değil, harf öğretenin değerinden bahseder. Bu nedenle bu seçenek doğru değildir.
Cevap B seçeneğidir.
