Sevgili öğrenciler, bu soruda bizden bir deyim olmayan ifadeyi bulmamız isteniyor. Öncelikle deyimlerin ne olduğunu hatırlayalım:
- Deyimler, genellikle gerçek anlamından uzaklaşarak kendine özgü, kalıplaşmış bir anlam kazanan söz gruplarıdır. Genellikle bir durumu, bir olayı veya bir duyguyu kısa ve öz bir şekilde ifade etmek için kullanılırlar. Deyimler, bir yargı bildirmezler, sadece bir durumu ifade ederler.
Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
- A) Gözden düşmek: Bu ifade, bir kişinin başkalarının nezdindeki değerini, itibarını veya sevgisini kaybetmesi anlamına gelir. Kelimelerin gerçek anlamlarından farklı bir anlam taşıdığı için bir deyimdir. Örneğin, "Çok hata yaptığı için öğretmenin gözünden düştü."
- B) Kulak asmamak: Bu ifade, söylenen bir şeyi önemsememek, dikkate almamak anlamına gelir. Yine kelimelerin gerçek anlamlarından uzaklaşmış, kalıplaşmış bir anlamı vardır. Bu da bir deyimdir. Örneğin, "Uyarılarıma kulak asmadığı için başına iş geldi."
- C) İpe un sermek: Bu ifade, bir işi yapmamak için çeşitli bahaneler uydurmak, oyalayıcı ve gereksiz işlerle zaman kaybetmek anlamına gelir. Gerçek anlamıyla "ipe un sermek" gibi bir eylem söz konusu değildir, tamamen mecazi bir anlam taşır. Bu nedenle bir deyimdir. Örneğin, "Ödevini yapmamak için sürekli ipe un seriyordu."
- D) Akıl akıldan üstündür: Bu ifade, bir kişinin tek başına düşündüğünden daha iyi fikirlerin, başkalarıyla fikir alışverişi yapıldığında ortaya çıkabileceğini, ortak aklın daha değerli olduğunu anlatan bir sözdür. Bu ifade, bir yargı bildirir ve genel bir gerçeği veya öğüdü dile getirir. Bu tür ifadeler deyim değil, atasözüdür. Atasözleri, genellikle bir öğüt verir veya bir yaşam tecrübesini özetlerken, deyimler sadece bir durumu ifade eder ve genellikle bir fiille birlikte kullanılır.
Bu durumda, "Akıl akıldan üstündür" ifadesi bir atasözü olduğu için deyim değildir.
Cevap D seçeneğidir.
