Aşınma nedir (Ünlü düşmesi) Test 1

Soru 03 / 10

"İçimdeki heyecan günden güne artıyor." cümlesinde aşağıdaki ses olaylarından hangisi görülmektedir?

A) Ünsüz benzeşmesi
B) Ünlü düşmesi
C) Ünsüz yumuşaması
D) Ulama

Bu soruyu çözmek için öncelikle şıklardaki ses olaylarını hatırlayalım ve sonra cümlemizde bu olaylardan hangisinin gerçekleştiğini bulmaya çalışalım. Unutma, ses olayları kelimelerin telaffuzunu kolaylaştırmak için dilimizde kendiliğinden oluşur.

  • Ünsüz Benzeşmesi (Sertleşme): Sert ünsüzlerden (f, s, t, k, ç, ş, h, p) biriyle biten bir kelimeye, yumuşak ünsüzle (c, d, g) başlayan bir ek geldiğinde, ekin başındaki yumuşak ünsüz sertleşerek (ç, t, k) sert ünsüzlerden birine dönüşür. Örneğin, "kitap-cı" kelimesi "kitapçı" olur.
  • Ünlü Düşmesi: Bir kelimeye ünlü ile başlayan bir ek geldiğinde, kelimenin içindeki ünlülerden birinin düşmesidir. Genellikle ikinci hecedeki dar ünlüler (ı, i, u, ü) düşer. Örneğin, "ağız-ı" kelimesi "ağzı" olur.
  • Ünsüz Yumuşaması: Sert ünsüzlerden (p, ç, t, k) biriyle biten bir kelimeye ünlü ile başlayan bir ek geldiğinde, kelimenin sonundaki sert ünsüz yumuşayarak (b, c, d, ğ) yumuşak ünsüzlerden birine dönüşür. Örneğin, "kitap-ı" kelimesi "kitabı" olur.
  • Ulama: Ünsüzle biten bir kelimenin ardından ünlü ile başlayan bir kelime geldiğinde, bu iki kelime birbirine bağlanarak tek bir kelime gibi okunur. Örneğin, "ben geldim" ifadesi "bengeldim" gibi okunur.

Şimdi de cümlemizi inceleyelim: "İçimdeki heyecan günden güne artıyor."

Bu cümlede "gün" kelimesi "günden" olurken bir ünlü düşmesi yaşamıştır. Kelimenin aslı "gün" iken "-den" hal ekini aldığında "ü" ünlüsü düşmüştür.

Diğer seçeneklerdeki ses olayları bu cümlede bulunmamaktadır.

Bu nedenle, doğru cevap Ünlü Düşmesi'dir.

Cevap B seçeneğidir.
↩️ Soruya Dön