Sevgili öğrenciler, bu soruda ekzotermik tepkimeyi bulmamız isteniyor. Öncelikle ekzotermik ve endotermik tepkimelerin ne anlama geldiğini hatırlayalım:
- Ekzotermik tepkimeler: Ortama ısı veren, yani enerji açığa çıkaran tepkimelerdir. Bu tepkimeler sırasında ortamın sıcaklığı artar.
- Endotermik tepkimeler: Ortamdan ısı alan, yani enerji tüketen tepkimelerdir. Bu tepkimeler sırasında ortamın sıcaklığı düşer.
Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
- A) Buzun erimesi: Buzun katı halden sıvı hale geçmesi için çevreden ısı alması gerekir. Bu bir hal değişimi olup, enerji gerektiren (ısı alan) bir olaydır. Dolayısıyla endotermiktir.
- B) Suyun buharlaşması: Suyun sıvı halden gaz hale geçmesi (buharlaşması) için yine çevreden ısı alması gerekir. Örneğin, terlediğimizde buharlaşan su vücudumuzdan ısı alarak bizi serinletir. Bu da endotermik bir olaydır.
- C) Fotosentez: Bitkilerin güneş ışığı enerjisini kullanarak karbondioksit ve suyu glikoza dönüştürdüğü biyolojik bir süreçtir. Fotosentez, enerji (ışık enerjisi) gerektiren ve bu enerjiyi kimyasal enerjiye dönüştüren bir tepkimedir. Bu nedenle endotermiktir.
- D) Yanma tepkimesi: Bir maddenin oksijenle hızlı bir şekilde reaksiyona girerek ısı ve genellikle ışık açığa çıkarması olayıdır. Odun, doğal gaz, kömür gibi maddelerin yanması sırasında büyük miktarda enerji (ısı ve ışık) salınır. Bu, ekzotermik bir tepkimeye örnektir.
- E) Amonyum klorürün suda çözünmesi: Tuzların suda çözünmesi hem endotermik hem de ekzotermik olabilir. Amonyum klorür ($NH_4Cl$) suda çözündüğünde ortamdan ısı alarak ortamın sıcaklığını düşürür. Bu nedenle endotermik bir çözünme olayıdır.
Yukarıdaki analizlere göre, ısı açığa çıkaran tek olay yanma tepkimesidir.
Cevap D seçeneğidir.
