Ara sözlerin başında ve sonunda kısa çizgi Test 1

Hangi cümlede ara sözün yazımı doğrudur?

A) İstanbul - Türkiye'nin en büyük şehri - çok kalabalıktır.
B) İstanbul Türkiye'nin en büyük şehri - çok kalabalıktır.
C) İstanbul - Türkiye'nin en büyük şehri çok kalabalıktır.
D) İstanbul Türkiye'nin en büyük şehri çok kalabalıktır.

Sevgili öğrenciler, bu soruda cümle içinde kullanılan ara sözün doğru yazımını bulmamız isteniyor. Öncelikle ara sözün ne olduğunu ve nasıl noktalandığını hatırlayalım:

• Ara Söz Nedir? Cümle içinde, temel yargıyı açıklayan, tamamlayan veya ek bilgi veren, cümleden çıkarıldığında cümlenin anlamında büyük bir bozulma yaratmayan ek açıklamalara ara söz denir.
• Ara Söz Nasıl Noktalanır? Ara sözler, cümlenin diğer öğelerinden ayırmak için genellikle iki virgül (,) veya iki kısa çizgi (-) arasına alınır. Eğer ara sözün içinde zaten virgül varsa, karışıklığı önlemek için iki kısa çizgi kullanmak daha uygun olur.

Şimdi sorudaki cümleyi inceleyelim: "İstanbul Türkiye'nin en büyük şehri çok kalabalıktır."

Bu cümlede "Türkiye'nin en büyük şehri" ifadesi, "İstanbul" hakkında ek bilgi veren bir ara sözdür. Cümleden çıkarıldığında ("İstanbul çok kalabalıktır.") anlam bozulmaz.

Şimdi seçenekleri tek tek değerlendirelim:

• A) İstanbul - Türkiye'nin en büyük şehri - çok kalabalıktır.

  Bu seçenekte "Türkiye'nin en büyük şehri" ara sözü, iki kısa çizgi (-) arasına alınmıştır. Bu, ara sözün doğru noktalama işaretleriyle ayrılma biçimlerinden biridir. Bu nedenle bu seçenek doğrudur.

• B) İstanbul Türkiye'nin en büyük şehri - çok kalabalıktır.

  Bu seçenekte ara sözün başında herhangi bir noktalama işareti kullanılmamış, sadece sonunda kısa çizgi vardır. Ara sözün her iki yandan da ayrılması gerektiği için bu yazım yanlıştır.

• C) İstanbul - Türkiye'nin en büyük şehri çok kalabalıktır.

  Bu seçenekte ara sözün başında kısa çizgi kullanılmış ancak sonunda herhangi bir noktalama işareti yoktur. Ara sözün her iki yandan da ayrılması gerektiği için bu yazım yanlıştır.

• D) İstanbul Türkiye'nin en büyük şehri çok kalabalıktır.

  Bu seçenekte ara sözü ayırmak için hiçbir noktalama işareti kullanılmamıştır. Bu durumda "Türkiye'nin en büyük şehri" ifadesi cümlenin doğal bir parçası gibi görünür ve ara söz özelliği kaybolur. Bu yazım yanlıştır.

Yukarıdaki açıklamalara göre, ara sözün doğru bir şekilde noktalandığı seçenek A seçeneğidir.

Cevap A seçeneğidir.