Aşağıdaki cümlelerin hangisinde ara söz eksik bırakılmıştır?
A) Ankara - başkentimiz - tarihi bir şehirdir.
B) Ankara başkentimiz - tarihi bir şehirdir.
C) Ankara - başkentimiz tarihi bir şehirdir.
D) Ankara başkentimiz tarihi bir şehirdir.
Merhaba sevgili öğrenciler!
Bu soruda, Türkçede "ara söz" olarak adlandırdığımız açıklayıcı ifadelerin noktalama işaretleri ile doğru kullanımını arıyoruz. Ara sözler, cümlede bir varlığı veya kavramı açıklayan, onunla ilgili ek bilgi veren ifadelerdir. Bu tür ifadeler, cümlenin ana akışından ayrıldıklarını göstermek için genellikle iki virgül (,) veya iki kısa çizgi (-) arasına alınır.
Şimdi seçenekleri adım adım inceleyelim:
- A) Ankara - başkentimiz - tarihi bir şehirdir.
- Burada "başkentimiz" ifadesi, "Ankara" kelimesinin bir ara sözüdür. Yani Ankara'nın ne olduğunu açıklıyor.
- Bu ara söz, başında ve sonunda olmak üzere iki kısa çizgi (-) ile doğru bir şekilde ayrılmıştır. Bu kullanım dil bilgisi açısından doğrudur.
- B) Ankara başkentimiz - tarihi bir şehirdir.
- Yine "başkentimiz" ifadesi bir ara sözdür. Ancak bu seçenekte ara sözün başında kısa çizgi (-) eksiktir. Sadece sonunda bir kısa çizgi kullanılmıştır.
- Ara sözün tam olarak ayrılmadığı, noktalama işaretinin eksik bırakıldığı bir durumdur.
- C) Ankara - başkentimiz tarihi bir şehirdir.
- Burada da "başkentimiz" ifadesi ara sözdür. Ara sözün başında kısa çizgi (-) kullanılmış, ancak sonunda kısa çizgi (-) eksik bırakılmıştır.
- Bu durum, ara sözün cümlenin geri kalanından (yüklemden) tam olarak ayrılmamasına neden olur ve cümleyi anlamsal olarak karmaşıklaştırır. Ara sözün "kapanış" işareti eksiktir.
- D) Ankara başkentimiz tarihi bir şehirdir.
- Bu seçenekte "başkentimiz" ara sözü için hiçbir noktalama işareti kullanılmamıştır. Ne başında ne de sonunda kısa çizgi (-) veya virgül (,) yoktur.
- Bu, ara sözün tamamen noktalama işaretsiz bırakıldığı bir durumdur.
Soru bizden "ara söz eksik bırakılmıştır" ifadesini bulmamızı istiyor. Bu, ara sözü çevreleyen noktalama işaretlerinden birinin veya ikisinin birden eksik olduğu durumları ifade eder.
- A seçeneği doğru kullanımdır.
- D seçeneğinde ise ara söz tamamen noktalama işaretsiz bırakılmıştır.
- B ve C seçeneklerinde ise ara sözün noktalama işaretleri eksiktir. Ancak C seçeneğinde, ara sözü başlatan kısa çizgi varken, ara sözü bitiren kısa çizgi eksiktir. Bu durum, ara sözün cümlenin devamıyla iç içe geçmesine neden olur ve ara sözün sınırlarının belirsizleşmesine yol açar. Bu, ara sözün "eksik bırakılması" durumuna çok uygun bir örnektir, çünkü bir başlangıç yapılmış ancak tamamlanmamıştır.
Bu nedenle, ara sözün noktalama işaretinin eksik bırakıldığı en belirgin ve yaygın hata örneklerinden biri C seçeneğidir.
Cevap C seçeneğidir.
