Kalıtım çaprazlama soruları ve çözümleri LGS Test 1

Mendel'in bezelye deneylerinde, saf kahverengi tohumlu bir bezelye ile saf beyaz tohumlu bir bezelye çaprazlandığında F1 dölünün tamamı kahverengi tohumlu oluyor. F1 dölü kendi arasında çaprazlandığında F2 dölündeki beyaz tohumlu bezelye oranı nedir?

A) 1/4
B) 1/2
C) 3/4
D) Tamamı

Merhaba sevgili öğrenciler!

Bu soruyu çözmek için Mendel genetiğinin temel prensiplerini adım adım uygulayacağız. Unutmayın, genetik problemlerini çözerken her adımı dikkatlice takip etmek, doğru sonuca ulaşmanın anahtarıdır.

• 1. Baskın ve Çekinik Karakterleri Belirleyelim:

  Soruda, saf kahverengi tohumlu bir bezelye ile saf beyaz tohumlu bir bezelye çaprazlandığında F1 dölünün tamamının kahverengi tohumlu olduğu belirtiliyor. Bu bilgi bize hangi özelliğin baskın, hangisinin çekinik olduğunu gösterir. F1 dölünde ortaya çıkan özellik baskın (dominant), gizli kalan özellik ise çekinik (resesif) demektir.

  • Kahverengi tohum rengi: Baskın (Dominant)
  • Beyaz tohum rengi: Çekinik (Resesif)
• 2. Genotipleri Sembollerle Gösterelim:

  Baskın karakteri büyük harfle, çekinik karakteri ise küçük harfle gösteririz. Kahverengi tohum rengi için 'K', beyaz tohum rengi için 'k' harflerini kullanalım.

  • Saf kahverengi tohumlu bezelye (homozigot baskın): $KK$
  • Saf beyaz tohumlu bezelye (homozigot çekinik): $kk$
• 3. P Kuşağı Çaprazlaması ve F1 Dölünü Bulalım:

  Şimdi ebeveyn (P) kuşağını çaprazlayalım ve F1 dölünün genotipini ve fenotipini belirleyelim.

  • P Kuşağı Çaprazlaması: $KK \times kk$
  • Bu çaprazlamadan oluşacak tüm F1 bireylerinin genotipi $Kk$ olacaktır.
  • F1 Dölü Genotipi: Tamamı $Kk$ (heterozigot)
  • F1 Dölü Fenotipi: Tamamı kahverengi tohumlu (çünkü 'K' geni baskındır)
  • Bu sonuç, soruda verilen bilgiyle (F1 dölünün tamamı kahverengi tohumlu oluyor) uyumludur.
• 4. F1 Kuşağı Kendi Arasında Çaprazlaması ve F2 Dölünü Bulalım:

  Sorunun ikinci kısmı, F1 dölünün kendi arasında çaprazlanmasıyla F2 dölündeki beyaz tohumlu bezelye oranını bulmamızı istiyor. F1 dölündeki tüm bireylerin genotipi $Kk$ idi.

  • F1 Kuşağı Çaprazlaması: $Kk \times Kk$
  • Bu çaprazlamanın olası sonuçlarını bir Punnett karesi veya olasılık yöntemiyle bulabiliriz:
  • Olası gametler her iki ebeveynden de $K$ ve $k$ olacaktır.
  • F2 Dölü Genotipleri:
  • $KK$: $1/4$ oranında (homozigot baskın)
  • $Kk$: $2/4$ oranında (heterozigot)
  • $kk$: $1/4$ oranında (homozigot çekinik)
  • F2 Dölü Fenotipleri:
  • Kahverengi tohumlu (KK ve Kk genotipleri): $1/4 + 2/4 = 3/4$ oranında
  • Beyaz tohumlu (kk genotipi): $1/4$ oranında
• 5. Sonucu Belirleyelim:

  F2 dölündeki beyaz tohumlu bezelye oranı, $kk$ genotipine sahip bireylerin oranıdır.

  • Beyaz tohumlu bezelye oranı: $1/4$

Cevap A seçeneğidir.