Sevgili öğrenciler, bu soruda "belirtili isim tamlaması" kavramını anlamamız ve cümlelerde doğru bir şekilde tespit etmemiz gerekiyor. Gelin, adım adım bu konuyu ve seçenekleri inceleyelim.
- İsim Tamlaması Nedir?
- İki veya daha fazla ismin bir araya gelerek yeni bir kavram oluşturmasına isim tamlaması denir. Bu tamlamalarda ilk isme "tamlayan", ikinci isme ise "tamlanan" adını veririz.
- Belirtili İsim Tamlaması Nedir?
- Belirtili isim tamlamasında hem tamlayan hem de tamlanan ek alır.
- Tamlayan, ilgi eki dediğimiz "-ın, -in, -un, -ün" eklerinden birini alır. (Örnek: evin, okulun, suyun, gülün)
- Tamlanan ise iyelik eki dediğimiz "-ı, -i, -u, -ü" eklerinden birini alır. (Örnek: kapısı, bahçesi, rengi, kokusu)
- Bu tamlama, tamlananın kime veya neye ait olduğunu kesin olarak belirtir. Yani, belirli bir aitlik ilişkisi kurar.
- Örnek: "Öğretmenin kalemi" (Kalemin kime ait olduğu belli: öğretmene ait.)
- Şimdi seçenekleri inceleyelim:
- A) Bahçe duvarı yıkılmış.
- Buradaki isim tamlaması "bahçe duvarı"dır.
- "Bahçe" (tamlayan) ek almamıştır.
- "Duvarı" (tamlanan) "-ı" ekini almıştır.
- Sadece tamlanan ek aldığı için bu bir "belirtisiz isim tamlaması"dır.
- B) Çocuk parkında oynuyor.
- Buradaki isim tamlaması "çocuk parkı"dır. (Cümledeki "-nda" eki, tamlamanın sonuna gelmiş bir bulunma hal ekidir, tamlamanın yapısını değiştirmez.)
- "Çocuk" (tamlayan) ek almamıştır.
- "Parkı" (tamlanan) "-ı" ekini almıştır.
- Sadece tamlanan ek aldığı için bu da bir "belirtisiz isim tamlaması"dır.
- C) Arabanın motoru arızalandı.
- Buradaki isim tamlaması "arabanın motoru"dur.
- "Arabanın" (tamlayan) "-ın" ekini almıştır.
- "Motoru" (tamlanan) "-u" ekini almıştır.
- Hem tamlayan hem de tamlanan ek aldığı için bu bir "belirtili isim tamlaması"dır.
- D) Kitap rafı düzenlendi.
- Buradaki isim tamlaması "kitap rafı"dır.
- "Kitap" (tamlayan) ek almamıştır.
- "Rafı" (tamlanan) "-ı" ekini almıştır.
- Sadece tamlanan ek aldığı için bu da bir "belirtisiz isim tamlaması"dır.
Yukarıdaki incelemeler sonucunda, hem tamlayanın hem de tamlananın ek aldığı tek seçenek C seçeneğidir.
Cevap C seçeneğidir.
