Aşağıdaki cümlelerin hangisinde hem ilgi hem iyelik zamiri birlikte kullanılmıştır?
A) Benim kitabım seninkinden daha kalın.
B) Onun kalemi kırılmış.
C) Sizin arabanız çok güzel.
D) Bizim sınıfımızın projesi birinci oldu.
E) Senin defterin masada kalmış.
Merhaba sevgili öğrenciler!
Bu soruda, hem ilgi zamirini hem de iyelik zamirini aynı anda barındıran cümleyi bulmamız isteniyor. Öncelikle bu iki zamir türünü kısaca hatırlayalım:
- İyelik Zamiri (İyelik Eki): Bir ismin kime veya neye ait olduğunu gösteren eklerdir. İsme gelerek o ismin sahibini belirtir. Örneğin: kitabım (benim kitabım), kalemin (senin kalemin), evi (onun evi).
- İlgi Zamiri (-ki): Bir ismin yerini tutan ve aitlik bildiren "-ki" ekidir. Genellikle tamlayan ekinden sonra gelir ve bir varlığın yerine kullanılır. Örneğin: Benim kalemim kırmızı, seninki mavi. (senin kalemin yerine "seninki").
Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
- A) Benim kitabım seninkinden daha kalın.
- "kitabım": Burada "-ım" eki, "kitap" kelimesinin bana ait olduğunu gösteren bir iyelik zamiridir (1. tekil şahıs iyelik eki).
- "seninkinden": Burada "seninki" kelimesi, "senin kitabın" ifadesinin yerini tutmuştur. "-ki" eki, bir ismin yerini tuttuğu ve aitlik bildirdiği için ilgi zamiridir. "-den" ise ayrılma hal ekidir.
- Bu cümlede hem iyelik zamiri ("-ım") hem de ilgi zamiri ("-ki") birlikte kullanılmıştır.
- B) Onun kalemi kırılmış.
- "kalemi": Burada "-i" eki, "kalem" kelimesinin ona ait olduğunu gösteren bir iyelik zamiridir (3. tekil şahıs iyelik eki).
- Bu cümlede ilgi zamiri bulunmamaktadır.
- C) Sizin arabanız çok güzel.
- "arabanız": Burada "-nız" eki, "araba" kelimesinin size ait olduğunu gösteren bir iyelik zamiridir (2. çoğul şahıs iyelik eki).
- Bu cümlede ilgi zamiri bulunmamaktadır.
- D) Bizim sınıfımızın projesi birinci oldu.
- "sınıfımızın": Burada "-ımız" eki, "sınıf" kelimesinin bize ait olduğunu gösteren bir iyelik zamiridir (1. çoğul şahıs iyelik eki). "-ın" ise tamlayan ekidir.
- "projesi": Burada "-i" eki, "proje" kelimesinin sınıfa ait olduğunu gösteren bir iyelik zamiridir (3. tekil şahıs iyelik eki).
- Bu cümlede birden fazla iyelik zamiri bulunmasına rağmen, ilgi zamiri yoktur.
- E) Senin defterin masada kalmış.
- "defterin": Burada "-in" eki, "defter" kelimesinin sana ait olduğunu gösteren bir iyelik zamiridir (2. tekil şahıs iyelik eki).
- Bu cümlede ilgi zamiri bulunmamaktadır.
Yukarıdaki incelemeler sonucunda, hem ilgi zamirini hem de iyelik zamirini birlikte içeren cümlenin A seçeneğinde olduğunu görüyoruz.
Cevap A seçeneğidir.