Sevgili öğrenciler, bu soruyu çözmek için öncelikle fiziksel ve kimyasal değişim kavramlarını iyi anlamamız gerekiyor. Haydi adım adım inceleyelim:
- Fiziksel Değişim Nedir?
Maddenin sadece dış görünüşünde, şeklinde, boyutunda veya halinde meydana gelen değişimlerdir. Maddenin kimliği (iç yapısı) değişmez, yeni bir madde oluşmaz. Genellikle eski haline geri döndürülebilir. Örneğin, suyun donması, kağıdın yırtılması, buzun erimesi gibi olaylarda madde hala aynı maddedir (su, kağıt, buz).
- Kimyasal Değişim Nedir?
Maddenin iç yapısında meydana gelen değişimlerdir. Madde kimliğini kaybeder ve tamamen farklı özelliklere sahip yeni maddeler oluşur. Genellikle eski haline geri döndürülemez. Örneğin, yanma, çürüme, paslanma, pişme gibi olaylarda maddenin yapısı kökten değişir ve yeni maddeler ortaya çıkar.
Şimdi seçenekleri bu bilgiler ışığında değerlendirelim:
- A) Ekmeğin küflenmesi: Küflenme, mikroorganizmaların etkisiyle ekmeğin yapısını değiştirmesi, yeni maddeler (küf) oluşturmasıdır. Bu olayda ekmek eski özelliklerini kaybeder ve yeni maddeler oluşur. Dolayısıyla bu bir kimyasal değişimdir.
- B) Mumun yanması: Mumun yanması sırasında mumun fitili ve bir kısmı oksijenle tepkimeye girerek karbondioksit ve su gibi yeni maddeler oluşturur. Bu olayda maddenin kimliği değişir ve yeni maddeler oluşur. Dolayısıyla bu bir kimyasal değişimdir. (Mumun erimesi fiziksel bir değişim olsa da, "yanma" olayı kimyasaldır.)
- C) Tuzun suda çözünmesi: Tuz suda çözündüğünde, tuz tanecikleri su molekülleri arasında dağılır. Tuz hala tuzdur, su hala sudur. Suyu buharlaştırırsak tuzu tekrar katı halde elde edebiliriz. Maddenin kimliği değişmez, sadece fiziksel hali (katıdan çözeltiye) değişir. Dolayısıyla bu bir fiziksel değişimdir.
- D) Elmanın çürümesi: Çürüme, elmanın içindeki organik maddelerin mikroorganizmalar veya enzimler aracılığıyla parçalanarak farklı maddelere dönüşmesidir. Elma eski özelliklerini kaybeder, yeni maddeler oluşur. Dolayısıyla bu bir kimyasal değişimdir.
Yukarıdaki açıklamalara göre, tuzun suda çözünmesi olayında maddenin kimliği değişmediği için bu bir fiziksel değişim örneğidir.
Cevap C seçeneğidir.
