Bir ressam, tuvaline özenle bir manzara resmi çizer. Resim bittiğinde, izleyiciler tablonun güzelliği karşısında büyülenirler. Ressamın arkadaşı, "Bu güzellik, fırçanın darbelerinde ve renklerin uyumunda gizli," derken, bir başka arkadaşı ise "Hayır, güzellik bakanın zihnindedir, resim sadece bir araç," diye karşı çıkar.
Bu iki farklı görüş, varlık felsefesinin hangi temel tartışmasını yansıtmaktadır?
A) Varlığın birliği mi, çokluğu mu?
B) Varlığın özü ve görünüşü arasındaki ilişki
C) Varlığın madde mi, yoksa düşünce mi olduğu?
D) Varlığın var olup olmadığı sorunu
E) Varlığın değişmezliği ve sürekliliği
Merhaba sevgili öğrenciler! Bu felsefe sorusunu adım adım birlikte inceleyelim ve doğru cevabı bulalım.
Öncelikle sorudaki temel tartışmayı anlamaya çalışalım. Bir ressamın yaptığı tablo üzerinden iki farklı görüş ortaya atılıyor:
- Birinci görüş: Güzellik, ressamın kullandığı fırça darbelerinde ve renklerin uyumunda, yani resmin kendisinde gizlidir. Bu görüş, güzelliğin nesnel bir özellik olduğunu, resmin içinde var olduğunu savunur.
- İkinci görüş: Güzellik, bakanın zihnindedir. Resim sadece bir araçtır. Bu görüş, güzelliğin öznel bir deneyim olduğunu, kişinin algısına bağlı olduğunu savunur.
Şimdi seçenekleri tek tek değerlendirelim:
- A) Varlığın birliği mi, çokluğu mu? Bu seçenek, varlığın temel yapısının tek bir özden mi yoksa birçok farklı özden mi oluştuğu sorusunu ele alır. Sorudaki tartışma, varlığın yapısıyla değil, güzelliğin nerede bulunduğuyla ilgilidir. Bu nedenle bu seçenek doğru değildir.
- B) Varlığın özü ve görünüşü arasındaki ilişki Bu seçenek, varlığın temel niteliklerinin (öz) ve bu niteliklerin dış dünyaya yansımasının (görünüş) arasındaki ilişkiyi inceler. Sorudaki tartışma, resmin özünün (güzellik) nerede bulunduğuyla ilgilidir. Bu seçenek ilk bakışta doğru gibi durabilir.
- C) Varlığın madde mi, yoksa düşünce mi olduğu? Bu seçenek, varlığın temelinde maddenin mi yoksa düşüncenin mi yattığı sorusunu ele alır. Birinci görüş (güzellik resimde), maddenin (resim) önceliğini savunurken, ikinci görüş (güzellik bakanın zihninde), düşüncenin (algı) önceliğini savunur. Bu seçenek, sorudaki tartışmayı en iyi şekilde yansıtmaktadır.
- D) Varlığın var olup olmadığı sorunu Bu seçenek, varlığın gerçekte var olup olmadığını sorgular. Sorudaki tartışma, varlığın (güzellik) var olup olmadığıyla değil, nerede bulunduğuyla ilgilidir. Bu nedenle bu seçenek doğru değildir.
- E) Varlığın değişmezliği ve sürekliliği Bu seçenek, varlığın zaman içinde değişip değişmediği veya sürekli olup olmadığı sorusunu ele alır. Sorudaki tartışma, varlığın zaman içindeki durumuyla değil, güzelliğin nerede bulunduğuyla ilgilidir. Bu nedenle bu seçenek doğru değildir.
En uygun seçeneğin C olduğunu görüyoruz. Ressamın arkadaşları arasındaki tartışma, güzelliğin (varlığın) madde (resim) mi yoksa düşünce (algı) mi olduğu konusundaki farklı felsefi yaklaşımları yansıtmaktadır.
Cevap C seçeneğidir.
