Antik Yunan filozoflarından Herakleitos, "Aynı nehirde iki kez yıkanılmaz," diyerek varlığın sürekli bir akış ve değişim içinde olduğunu savunmuştur. Buna karşılık Parmenides ise gerçek varlığın değişmez, ezeli ve ebedi olduğunu, değişimin sadece bir yanılsama olduğunu iddia etmiştir.
Bu iki filozofun temel tartışması, varlık felsefesinin hangi ana problemiyle ilgilidir?
A) Varlığın bilgisine nasıl ulaşılır?
B) Varlığın özü ve görünüşü arasındaki fark
C) Varlığın var olup olmadığı
D) Varlığın değişimi ve kalıcılığı
E) Varlığın amacı ve anlamı
Merhaba sevgili öğrenciler!
Bu soruyu çözerken öncelikle Herakleitos ve Parmenides'in temel düşüncelerini anlamamız gerekiyor. Daha sonra bu düşüncelerin varlık felsefesindeki hangi temel soruyu ele aldığını belirleyeceğiz.
- Herakleitos'un Felsefesi: Herakleitos'a göre evrende her şey sürekli bir değişim içindedir. "Aynı nehirde iki kez yıkanılmaz" sözü, nehrin sürekli aktığı ve değiştiği için aynı nehrin aynı nehir olmadığını ifade eder. Yani, varlık sürekli bir akış halindedir.
- Parmenides'in Felsefesi: Parmenides ise bunun tam tersini savunur. Ona göre gerçek varlık değişmez, ezeli ve ebedidir. Değişim ise sadece duyularımızın bize oynadığı bir oyundur, bir yanılsamadır. Gerçekte varlık birdir ve değişmez.
- Temel Tartışma: Bu iki filozofun arasındaki temel tartışma, varlığın doğasıyla ilgilidir. Herakleitos varlığın sürekli değiştiğini savunurken, Parmenides varlığın değişmez olduğunu iddia ediyor. Bu durum, varlığın değişimi ve kalıcılığı arasındaki temel bir problemi ortaya koyuyor.
- Seçeneklerin İncelenmesi:
- A) Varlığın bilgisine nasıl ulaşılır? Bu seçenek, epistemoloji (bilgi felsefesi) alanına girer ve bilginin kaynağı ve doğruluğu ile ilgilenir. Herakleitos ve Parmenides'in tartışması doğrudan bilgiye ulaşma yöntemleriyle ilgili değildir.
- B) Varlığın özü ve görünüşü arasındaki fark: Bu seçenek, varlığın temel yapısı ve duyularımızla algıladığımız şekli arasındaki ayrımı ifade eder. Parmenides'in değişimin bir yanılsama olduğu iddiası bu seçeneğe yakın olsa da, temel tartışma değişimin kendisi üzerinedir.
- C) Varlığın var olup olmadığı: Bu seçenek, varlığın gerçekliği ile ilgilenir. Herakleitos ve Parmenides, varlığın var olduğunu kabul ederler, ancak doğası hakkında farklı görüşlere sahiptirler.
- D) Varlığın değişimi ve kalıcılığı: Bu seçenek, Herakleitos'un değişim ve akış vurgusu ile Parmenides'in değişmezlik ve kalıcılık iddiasını tam olarak karşılar. İki filozofun temel tartışması, varlığın değişip değişmediği üzerinedir.
- E) Varlığın amacı ve anlamı: Bu seçenek, varlığın niçin var olduğu ve ne anlama geldiği sorularını ele alır. Herakleitos ve Parmenides'in tartışması, varlığın amacı ve anlamından ziyade, doğası üzerinedir.
Bu nedenle, Herakleitos ve Parmenides'in temel tartışması, varlık felsefesinin varlığın değişimi ve kalıcılığı ana problemiyle ilgilidir.
Cevap D seçeneğidir.
