Aşağıdaki cümlelerin hangisinde iki nokta kullanımı gereksizdir?
A) Annem bana: "Yemeğini bitir," dedi.
B) Sınavda çıkacak konular: matematik, geometri, fizik.
C) Bu kitabın yazarı: Orhan Pamuk'tur.
D) Yarınki program: sabah koşu, öğlen ders, akşam sinema.
E) Öğretmen şunu vurguladı: "Düzenli tekrar başarının anahtarıdır."
Merhaba sevgili öğrenciler! İki nokta (:) işaretinin kullanım alanlarını ve bu soruyu nasıl çözeceğimizi adım adım inceleyelim.
İki nokta (:) genellikle şu durumlarda kullanılır:
- Açıklama yapıldığında: Bir ifadenin ne anlama geldiğini açıklarken kullanılır. Örneğin: "En sevdiğim renk: Mavi."
- Örnekler sıralanırken: Bir konuyla ilgili örnekler verilirken kullanılır. Örneğin: "Sevdiğim meyveler: elma, armut, çilek."
- Alıntı yapıldığında: Birinin sözü doğrudan aktarılırken kullanılır. Örneğin: "Atatürk dedi ki: 'Yurtta sulh, cihanda sulh.'"
- Karşılıklı konuşmalarda: Tiyatro metinlerinde veya diyalog içeren yazılarda konuşan kişiyi belirtmek için kullanılır.
Şimdi seçenekleri inceleyelim:
- A) Annem bana: "Yemeğini bitir," dedi. Burada annenin sözü doğrudan aktarıldığı için iki nokta doğru kullanılmıştır.
- B) Sınavda çıkacak konular: matematik, geometri, fizik. Burada sınavda çıkacak konular sıralandığı için iki nokta doğru kullanılmıştır.
- C) Bu kitabın yazarı: Orhan Pamuk'tur. Bu seçenekte "yazarı" kelimesi zaten bir açıklama anlamı taşıyor. "Bu kitabın yazarı Orhan Pamuk'tur." şeklinde iki nokta olmadan da cümle anlamlı ve doğrudur. Bu nedenle iki nokta kullanımı gereksizdir.
- D) Yarınki program: sabah koşu, öğlen ders, akşam sinema. Burada yarınki programın içeriği sıralandığı için iki nokta doğru kullanılmıştır.
- E) Öğretmen şunu vurguladı: "Düzenli tekrar başarının anahtarıdır." Burada öğretmenin sözü doğrudan aktarıldığı için iki nokta doğru kullanılmıştır.
Gördüğümüz gibi, C seçeneğinde iki nokta işareti gereksiz kullanılmıştır. Diğer seçeneklerde ise iki nokta işareti doğru ve anlamlı bir şekilde kullanılmıştır.
Cevap C seçeneğidir.
