Merhaba sevgili öğrenciler! Bu ders notu, "90 ve 270 dereceye göre indirgeme Test 1" sınavında karşınıza çıkacak temel trigonometri konularını sade ve anlaşılır bir şekilde özetlemektedir. Amacımız, açı indirgeme kurallarını kolayca kavramanızı sağlamaktır.
Trigonometrik fonksiyonların işaretlerini ve değerlerini anlamak için birim çember çok önemlidir. Birim çember, merkezi başlangıç noktasında $(0,0)$ olan ve yarıçapı 1 birim olan bir çemberdir. Bu çember üzerindeki noktaların koordinatları, açının sinüs ve kosinüs değerlerini verir.
💡 İpucu: Hangi bölgede hangi fonksiyonun pozitif olduğunu hatırlamak için "Tüm Sınıf Kara Tahtada Coşar" (Tüm, Sinüs, Tanjant/Kotanjant, Kosinüs) gibi akılda kalıcı yöntemler kullanabilirsiniz.
Bir açıyı $90^\circ \pm \alpha$ şeklinde yazdığımızda, trigonometrik fonksiyonun ismi değişir (sinüs $\leftrightarrow$ kosinüs, tanjant $\leftrightarrow$ kotanjant). İşareti ise orijinal açının bulunduğu bölgeye göre belirlenir.
1. Durum: $90^\circ - \alpha$ (1. Bölge)
Bu tür açılar genellikle 1. bölgede kabul edilir ve tüm fonksiyonlar pozitiftir.
2. Durum: $90^\circ + \alpha$ (2. Bölge)
Bu tür açılar 2. bölgededir. 2. bölgede sinüs pozitif, diğerleri negatiftir.
⚠️ Dikkat: İşaret belirlerken *orijinal fonksiyonun* (indirgeme öncesi) bulunduğu bölgedeki işaretine bakılır. Örneğin, $\cos(90^\circ + \alpha)$ için $90^\circ + \alpha$ açısı 2. bölgede olduğu için kosinüs negatiftir. Bu yüzden sonuç $-\sin(\alpha)$ olur.
Bir açıyı $270^\circ \pm \alpha$ şeklinde yazdığımızda, tıpkı 90 derecede olduğu gibi, trigonometrik fonksiyonun ismi değişir (sinüs $\leftrightarrow$ kosinüs, tanjant $\leftrightarrow$ kotanjant). İşareti ise orijinal açının bulunduğu bölgeye göre belirlenir.
1. Durum: $270^\circ - \alpha$ (3. Bölge)
Bu tür açılar 3. bölgededir. 3. bölgede tanjant ve kotanjant pozitif, diğerleri negatiftir.
2. Durum: $270^\circ + \alpha$ (4. Bölge)
Bu tür açılar 4. bölgededir. 4. bölgede kosinüs pozitif, diğerleri negatiftir.
💡 İpucu: 90 ve 270 derecede fonksiyon ismi *değişir*, 180 ve 360 derecede ise *değişmez*. Bu temel farkı unutmayın!