Bir bitki hücresinde ışığa bağımlı reaksiyonlar sırasında meydana gelen olaylarla ilgili olarak;
I. Su molekülleri parçalanır
II. Karbondioksit fiksasyonu gerçekleşir
III. ATP sentezlenir
ifadelerinden hangileri doğrudur?
Fotosentez, bitkilerin güneş ışığını kullanarak kendi besinlerini ürettiği hayati bir süreçtir. Bu sürecin ilk adımı olan ışığa bağımlı reaksiyonlar, kloroplastların tilakoit zarlarında gerçekleşir ve ışık enerjisini kimyasal enerjiye dönüştürür. Şimdi, bu reaksiyonlar sırasında meydana gelen olayları adım adım inceleyelim:
Bu ifade doğrudur. Işığa bağımlı reaksiyonların en önemli olaylarından biri, ışık enerjisi yardımıyla su moleküllerinin (H$_{2}$O) parçalanmasıdır. Bu olaya fotoliz denir. Fotoliz sonucunda elektronlar (e$^{-}$), protonlar (H$^{+}$) ve oksijen gazı (O$_{2}$) açığa çıkar. Açığa çıkan elektronlar fotosentezdeki elektron taşıma sistemine katılırken, protonlar ATP sentezi için kullanılır ve oksijen atmosfere verilir.
Bu ifade yanlıştır. Karbondioksit fiksasyonu, fotosentezin ikinci aşaması olan ışıktan bağımsız reaksiyonlarda (Calvin döngüsü) gerçekleşir. Bu aşamada, atmosferden alınan karbondioksit (CO$_{2}$) organik moleküllere bağlanarak şeker sentezlenir. Işığa bağımlı reaksiyonların temel amacı, ışıktan bağımsız reaksiyonlar için gerekli olan ATP ve NADPH gibi enerji ve indirgeyici molekülleri üretmektir.
Bu ifade doğrudur. Işığa bağımlı reaksiyonlar sırasında, elektron taşıma sistemi boyunca ilerleyen elektronların enerjisi kullanılarak bir proton gradyanı oluşturulur. Bu proton gradyanı, ATP sentaz enzimi aracılığıyla ADP'ye bir fosfat grubunun eklenmesiyle ATP (adenozin trifosfat) sentezini sağlar. Bu olaya fotofosforilasyon denir ve üretilen ATP, ışıktan bağımsız reaksiyonlarda şeker sentezi için enerji kaynağı olarak kullanılır.
Yukarıdaki açıklamalara göre, ışığa bağımlı reaksiyonlar sırasında su molekülleri parçalanır (I) ve ATP sentezlenir (III). Karbondioksit fiksasyonu ise ışıktan bağımsız reaksiyonlarda gerçekleşir (II yanlıştır). Bu nedenle doğru ifadeler I ve III'tür.
Cevap C seçeneğidir.
