🎓 Sakarya Meydan Muharebesi (Son savunma savaşı) Test 1 - Ders Notu
Bu ders notu, Sakarya Meydan Muharebesi'nin nedenleri, gelişimi, sonuçları ve Kurtuluş Savaşı içindeki yeri gibi temel akademik konuları anlamana yardımcı olacak bilgiler içermektedir. Testteki soruları çözerken bu bilgilere başvurabilirsin.
📌 Sakarya Meydan Muharebesi'nin Önemi
Sakarya Meydan Muharebesi, Türk Kurtuluş Savaşı'nın en kritik ve dönüm noktası niteliğindeki savaşlarından biridir. Bu savaş, Türk ordusunun son savunma savaşı olarak tarihe geçmiştir.
- Son Savunma Savaşı: Türk ordusunun savunmadan taarruza geçtiği son büyük savunma savaşıdır.
- Dönüm Noktası: Kurtuluş Savaşı'nın gidişatını tamamen değiştirmiş, umutları yeşertmiştir.
💡 İpucu: Sakarya Savaşı'ndan sonra Türk ordusu artık savunma değil, taarruz pozisyonuna geçmiştir. Bu, savaşın en belirgin özelliğidir.
📌 Savaş Öncesi Durum ve Hazırlıklar
Sakarya Savaşı'ndan önce Türk ordusu zorlu bir dönemden geçiyordu. Bu durum, savaşın önemini daha da artırmıştır.
- Kütahya-Eskişehir Savaşları: Türk ordusu bu savaşlarda yenilgi alarak Sakarya Nehri'nin doğusuna çekilmek zorunda kalmıştır. Bu durum, TBMM'de büyük tartışmalara yol açmıştır.
- Başkomutanlık Yetkisi: Meclis'teki tartışmalar sonucunda Mustafa Kemal Paşa'ya Başkomutanlık yetkisi verilmiştir. Bu yetkiyle ordunun başına geçmiş ve tüm yetkileri elinde toplamıştır.
- Tekâlif-i Milliye Emirleri: Mustafa Kemal Paşa, ordunun yiyecek, giyecek, silah gibi acil ihtiyaçlarını karşılamak için halktan yardım toplamak amacıyla bu emirleri yayımlamıştır. Halk, büyük fedakârlıklarla orduya destek olmuştur.
⚠️ Dikkat: Tekâlif-i Milliye Emirleri, ordunun eksiklerini gidermek ve halkın topyekûn mücadeleye katılımını sağlamak için çıkarılmıştır. Bu emirler, halkın orduya olan inancının ve vatanseverliğinin bir göstergesidir.
📌 Savaşın Gelişimi ve Mustafa Kemal'in Emri
Sakarya Meydan Muharebesi, çok geniş bir cephede ve uzun süreli bir mücadele şeklinde gerçekleşmiştir.
- Savaşın Süresi: 22 gün 22 gece aralıksız süren çok kanlı bir savaştır.
- Mustafa Kemal'in Emri: Savaşın en kritik anında Mustafa Kemal Paşa, "Hattı müdafaa yoktur, sathı müdafaa vardır. O satıh bütün vatandır. Vatanın her karış toprağı vatandaşın kanıyla ıslanmadıkça terk olunamaz." emrini vermiştir.
- Topyekûn Savunma: Bu emirle, belirli bir hattı değil, vatanın her karış toprağını savunma anlayışı benimsenmiştir. Bu taktik, düşmanın ilerleyişini durdurmada etkili olmuştur.
📝 Not: Mustafa Kemal'in bu emri, modern savaş tarihinde eşine az rastlanan bir strateji olup, Türk askerinin direniş ruhunu zirveye taşımıştır.
📌 Sakarya Meydan Muharebesi'nin Sonuçları
Türk ordusunun zaferiyle sonuçlanan Sakarya Meydan Muharebesi, hem iç hem de dış politikada önemli sonuçlar doğurmuştur.
- Askeri Sonuçlar:
- Yunan ordusunun taarruz gücü tamamen kırılmıştır.
- Türk ordusu savunmadan taarruz pozisyonuna geçmiştir.
- Büyük Taarruz'un önü açılmıştır.
- İç Siyasi Sonuçlar:
- TBMM'nin ve Mustafa Kemal Paşa'nın otoritesi artmıştır.
- Mustafa Kemal Paşa'ya "Gazi" unvanı ve "Mareşallik" rütbesi verilmiştir.
- Halkın orduya ve TBMM'ye olan güveni pekişmiştir.
- Dış Siyasi Sonuçlar:
- Ankara Antlaşması (1921): Fransa ile imzalanarak Güney Cephesi kapanmış, Hatay hariç Suriye sınırı belirlenmiştir.
- Kars Antlaşması (1921): Sovyet Rusya'ya bağlı Kafkas Cumhuriyetleri ile imzalanarak Doğu sınırımız kesinleşmiştir.
- İtilaf Devletleri arasındaki görüş ayrılıkları derinleşmiştir.
- Uluslararası alanda TBMM'nin saygınlığı artmıştır.
💡 İpucu: Ankara ve Kars Antlaşmaları, Sakarya Zaferi'nin uluslararası alandaki en somut yansımalarıdır. Bu antlaşmalarla Türkiye'nin sınırları önemli ölçüde güvence altına alınmıştır.
