3-6 yaş arası okul öncesi dönemde, çocuğun oyun ve keşif yoluyla amaçlar belirleme çabaları hangi psikososyal çatışma ile ilişkilidir?
A) Güvene karşı güvensizlik
B) Özerkliğe karşı utanç ve kuşku
C) Girişimciliğe karşı suçluluk
D) Kimliğe karşı rol karmaşası
Sevgili öğrenciler, bu soru, çocuk gelişimi alanında önemli bir teori olan Erik Erikson'ın psikososyal gelişim evrelerini anlamamızı gerektiriyor. Erikson, insanların yaşamları boyunca belirli psikososyal çatışmalarla karşılaştığını ve bu çatışmaları başarıyla çözmenin sağlıklı bir kişilik gelişimine yol açtığını öne sürmüştür.
Şimdi soruyu adım adım inceleyelim:
- Sorudaki Yaş Aralığı: Soru, 3-6 yaş arası okul öncesi dönemi hedef alıyor. Bu yaş aralığı, Erikson'ın gelişim evrelerinde belirli bir döneme karşılık gelir.
- Sorudaki Davranışlar: "Çocuğun oyun ve keşif yoluyla amaçlar belirleme çabaları" ifadesi çok önemlidir. Bu dönemde çocuklar, kendi oyunlarını kurmaya, arkadaşlarını organize etmeye, yeni şeyler denemeye ve kendi hedeflerini belirlemeye başlarlar. Kendi inisiyatiflerini kullanma, plan yapma ve eyleme geçme isteği ön plandadır.
- Erikson'ın İlgili Evreleri:
- A) Güvene karşı güvensizlik (0-1 yaş): Bu evre, bebeğin temel ihtiyaçlarının karşılanıp karşılanmadığına bağlı olarak dünyaya güven duyup duymayacağını belirler. Sorumuzdaki yaş aralığına uymuyor.
- B) Özerkliğe karşı utanç ve kuşku (1-3 yaş): Bu evre, çocuğun kendi başına hareket etme (yürüme, konuşma, tuvalet eğitimi gibi) ve bağımsızlık kazanma çabalarıyla ilgilidir. Kendi seçimlerini yapmaya başlar. Sorumuzdaki yaş aralığına yakın olsa da, "amaç belirleme"den ziyade "bağımsız hareket etme" daha baskındır.
- C) Girişimciliğe karşı suçluluk (3-6 yaş): İşte bu evre, sorumuzdaki yaş aralığına ve davranışlara tam olarak uyar! Bu dönemde çocuklar, oyunlar kurar, planlar yapar, yeni şeyler dener ve kendi amaçlarını belirlemeye çalışırlar (girişimcilik). Eğer bu girişimleri desteklenir ve takdir edilirse, çocuk kendini yetenekli ve özgüvenli hisseder. Ancak, sürekli eleştirilir, engellenir veya cezalandırılırsa, yaptığı eylemlerden dolayı suçluluk duyabilir ve inisiyatif almaktan çekinebilir. Oyun yoluyla keşfetme ve amaç belirleme çabaları, bu evrenin temel özelliklerindendir.
- D) Kimliğe karşı rol karmaşası (Ergenlik dönemi): Bu evre, ergenlerin "Ben kimim?" sorusuna cevap aradığı, kendi kimliklerini oluşturmaya çalıştığı bir dönemdir. Sorumuzdaki yaş aralığına kesinlikle uymuyor.
Görüldüğü gibi, 3-6 yaş arası çocukların oyun ve keşif yoluyla amaçlar belirleme çabaları, Erikson'ın "Girişimciliğe karşı suçluluk" evresinin temel özelliklerindendir. Çocuklar bu dönemde aktif olarak çevrelerini keşfeder, yeni fikirler üretir ve bu fikirleri hayata geçirmeye çalışırlar.
Cevap C seçeneğidir.
