Ergenlik döneminde (12-18 yaş) bireyin 'Ben kimim?' sorusuna yanıt aradığı ve kimlik oluşturma sürecindeki çatışma nedir?
A) Çalışkanlığa karşı aşağılık duygusu
B) Kimliğe karşı rol karmaşası
C) Yakınlığa karşı yalıtılmışlık
D) Üretkenliğe karşı durgunluk
Sevgili öğrenciler, bu soru ergenlik döneminin en temel psikososyal gelişim görevlerinden birini anlamamızı istiyor. Ergenlik, bireyin çocukluktan yetişkinliğe geçiş yaptığı, fiziksel, duygusal ve sosyal açıdan büyük değişimler yaşadığı bir dönemdir. Bu dönemde en önemli sorulardan biri "Ben kimim?" sorusudur.
Şimdi seçenekleri Erik Erikson'ın psikososyal gelişim kuramı çerçevesinde inceleyelim:
- A) Çalışkanlığa karşı aşağılık duygusu: Bu çatışma, Erikson'ın dördüncü evresi olan okul çağına (yaklaşık 6-12 yaş) aittir. Bu dönemde çocuklar, okulda ve sosyal ortamlarda beceriler kazanmaya, üretken olmaya çalışır. Başarılı olduklarında çalışkanlık duygusu geliştirirken, başarısızlıklar aşağılık duygusuna yol açabilir. Ergenlik dönemi için uygun bir çatışma değildir.
- B) Kimliğe karşı rol karmaşası: İşte bu, ergenlik döneminin (yaklaşık 12-18 yaş) ana psikososyal çatışmasıdır. Ergenler, kendi değerlerini, inançlarını, hedeflerini ve kim olduklarını anlamaya çalışırlar. Farklı sosyal roller denerler, arkadaş gruplarına katılırlar, gelecekte ne olmak istediklerini sorgularlar. Bu arayış başarılı olduğunda güçlü bir kimlik duygusu oluşur. Ancak bu süreçte bocalama, ne istediğini bilememe, farklı roller arasında sıkışıp kalma durumu "rol karmaşası" olarak adlandırılır. Bu, tam da "Ben kimim?" sorusuna yanıt arayışındaki temel çatışmadır.
- C) Yakınlığa karşı yalıtılmışlık: Bu çatışma, Erikson'ın altıncı evresi olan genç yetişkinlik dönemine (yaklaşık 18-40 yaş) aittir. Bu dönemde bireyler, güçlü bir kimlik oluşturduktan sonra başkalarıyla derin, anlamlı ve kalıcı ilişkiler kurmaya çalışır. Başarılı olduklarında yakınlık duygusu geliştirirken, başarısızlıklar yalıtılmışlık hissine yol açabilir. Ergenlikten sonraki bir evredir.
- D) Üretkenliğe karşı durgunluk: Bu çatışma, Erikson'ın yedinci evresi olan orta yetişkinlik dönemine (yaklaşık 40-65 yaş) aittir. Bu dönemde bireyler, gelecek nesillere rehberlik etme, topluma katkıda bulunma ve üretken olma arzusu taşır. Bu arzuyu gerçekleştiremediklerinde durgunluk ve anlamsızlık hissedebilirler. Bu da ergenlikten çok sonraki bir evredir.
Gördüğümüz gibi, ergenlik dönemindeki "Ben kimim?" sorusuna yanıt arayışı ve kimlik oluşturma süreci, Erikson'ın "Kimliğe karşı rol karmaşası" evresiyle birebir örtüşmektedir. Bu dönemde ergenler, kendilerini tanımlama ve hayattaki yerlerini bulma konusunda yoğun bir mücadele verirler.
Cevap B seçeneğidir.
