Elektriklenme çeşitlerinden hangisi kalıcı yüklenme sağlar?
A) Sadece etki ile elektriklenme
B) Sadece dokunma ile elektriklenme
C) Sürtünme ve dokunma ile elektriklenme
D) Sadece sürtünme ile elektriklenme
Merhaba sevgili öğrenciler! Elektriklenme çeşitleri ve kalıcı yüklenme arasındaki ilişkiyi anlamaya hazır mısınız? Bu soru, hangi elektriklenme yönteminin cisimlerde kalıcı bir yük dengesizliği yarattığını ölçüyor.
Şimdi şıkları tek tek inceleyelim:
- A) Sadece etki ile elektriklenme: Etki ile elektriklenme, bir cismin yakınına yüklü bir cisim getirildiğinde meydana gelir. Yüklü cisim, diğer cismin içindeki serbest elektronları iter veya çeker. Ancak bu, sadece geçici bir yük dağılımı oluşturur. Yüklü cismi uzaklaştırdığımızda, cisim eski haline döner. Yani kalıcı bir yüklenme sağlamaz.
- B) Sadece dokunma ile elektriklenme: Dokunma ile elektriklenmede, yüklü bir cisim nötr bir cisme dokundurulur. Yükler, cisimler arasında paylaşılır. Bu paylaşım sonucunda başlangıçta nötr olan cisim de yüklenir. Ancak, bu yük paylaşımı da her zaman kalıcı bir yüklenme sağlamaz. Özellikle cisimler aynı boyutta ise, yükler eşitlenir ve başlangıçtaki yüklü cismin yükü azalır.
- C) Sürtünme ve dokunma ile elektriklenme: İşte bu şıkkımız doğru cevabı içeriyor! Sürtünme ile elektriklenme, iki farklı cins maddeyi birbirine sürttüğümüzde meydana gelir. Bu sürtünme sırasında, bir maddeden diğerine elektron geçişi olur. Bu elektron geçişi, maddelerden birinin negatif, diğerinin ise pozitif yüklenmesine neden olur. Daha sonra bu yüklü cisim başka bir cisme dokundurulursa, yük paylaşımı gerçekleşir ve dokunan cisim de kalıcı olarak yüklenir. Yani hem sürtünme hem de dokunma işlemleri birlikte, kalıcı bir yüklenme sağlar.
- D) Sadece sürtünme ile elektriklenme: Sürtünme ile elektriklenme, evet, bir yüklenme sağlar. Ancak soruda "kalıcı" yüklenme isteniyor. Sadece sürtünme ile elektriklenmede yükler cismin yüzeyinde bulunur ve çevresel faktörlerle (nem, hava akımı vb.) zamanla azalabilir. C şıkkındaki gibi dokunma ile bir başka cisme aktarılmazsa, yük daha kısa sürede kaybolur. Bu yüzden "en kalıcı" olanı C seçeneğidir.
Bu nedenle, elektriklenme çeşitlerinden kalıcı yüklenme sağlayan yöntem sürtünme ve dokunma ile elektriklenmedir.
Cevap C seçeneğidir.
