Sevgili öğrenciler, bu soru toplumsal roller ve bu rollere uygun davranmadığımızda karşılaşabileceğimiz durumlar üzerine. Toplumsal roller, hepimizin toplum içinde üstlendiği ve belirli davranışları sergilememizi bekleyen kalıplardır. Şimdi adım adım bu beklentilerin yerine getirilmemesi durumunda neler olabileceğini inceleyelim.
- Toplumsal Roller ve Beklentiler: Toplum, bireylerden belirli durumlarda belirli şekillerde davranmalarını bekler. Örneğin, bir öğrencinin derslerine çalışması, bir öğretmenin ders anlatması, bir doktorun hastalarını tedavi etmesi gibi. Bu beklentilere uygun davrandığımızda genellikle olumlu geri bildirimler alırız.
- Beklentilerin Yerine Getirilmemesi Durumu: Peki ya bu beklentileri yerine getirmezsek ne olur? İşte sorumuz tam da bu noktayı ele alıyor. Bir birey, toplumsal rolünün gerektirdiği davranışları sergilemediğinde, toplumun tepkisiyle karşılaşır.
Şimdi seçenekleri tek tek değerlendirelim:
- A) Toplumsal onay: Toplumsal onay, bireyin davranışlarının toplum tarafından kabul görmesi, beğenilmesi ve takdir edilmesidir. Eğer bir birey toplumsal beklentileri yerine getirmezse, toplumdan onay değil, genellikle olumsuz bir tepki alır. Dolayısıyla, beklentilerin yerine getirilmemesi durumunda toplumsal onay görülmez. Bu seçenek, sorunun cevabı olmaya adaydır.
- B) Toplumsal tepki: Toplumsal tepki, bireyin davranışlarına karşı toplumun gösterdiği her türlü karşılıktır. Beklentiler yerine getirilmediğinde, toplum bu duruma kayıtsız kalmaz; eleştiri, kınama, dışlama gibi olumsuz tepkiler gösterir. Yani, toplumsal beklentiler yerine getirilmediğinde toplumsal tepki görülür. Bu nedenle doğru cevap olamaz.
- C) Yaptırım uygulanması: Yaptırım, toplumsal kurallara uymayan davranışları engellemek veya uygun davranışları teşvik etmek amacıyla uygulanan ceza veya ödüllerdir. Beklentiler yerine getirilmediğinde, genellikle olumsuz yaptırımlar (örneğin, not düşürme, işten çıkarma, para cezası, dışlanma) uygulanır. Yani, beklentiler yerine getirilmediğinde yaptırım uygulanması görülür. Bu nedenle doğru cevap olamaz.
- D) Rol çatışması: Rol çatışması, bir bireyin aynı anda birden fazla rolü üstlenmesi ve bu rollerin beklentilerinin birbiriyle çelişmesi durumudur. Örneğin, hem iyi bir öğrenci hem de çok çalışan bir sporcu olmaya çalışırken zaman yönetimi zorluğu yaşamak. Rol çatışması, beklentilerin yerine getirilememesinin bir nedeni olabilir veya beklentilerin yerine getirilememesi sonucunda bireyin yaşadığı bir içsel durum olabilir. Ancak, beklentilerin yerine getirilmemesi durumunda "görülmeyen" bir şey değildir; aksine, birey bu çatışmayı yaşar ve bu durum dışarıdan gözlemlenebilir. Dolayısıyla, beklentiler yerine getirilmediğinde rol çatışması görülebilir (birey tarafından yaşanır veya gözlemlenebilir). Bu nedenle doğru cevap olamaz.
Sonuç olarak, toplumsal beklentileri yerine getirmediğimizde toplumdan onay almayız. Tam tersine, olumsuz tepkiler ve yaptırımlarla karşılaşırız. Rol çatışması ise beklentileri yerine getirememe durumunun bir nedeni veya sonucu olabilir, ancak beklentilerin yerine getirilmemesi durumunda "görülmeyen" bir şey değildir.
Cevap A seçeneğidir.
