Gizil (örtük) öğrenme kuramını geliştiren psikolog kimdir?
Sevgili öğrenciler, bu soruda gizil (örtük) öğrenme kuramını geliştiren psikologu bulmamız isteniyor. Gelin, her bir seçeneği inceleyerek doğru cevaba ulaşalım.
Gizil (Örtük) Öğrenme Nedir?
Gizil öğrenme, bir bilginin veya becerinin, öğrenenin farkında olmadan veya doğrudan bir pekiştireç almadan edinilmesi ve daha sonra ihtiyaç duyulduğunda ortaya çıkması durumudur. Yani, öğrenme gerçekleşir ancak hemen performansa yansımaz. Bu tür öğrenme, genellikle bilişsel süreçlerle ilişkilendirilir.
A) Ivan Pavlov:
Ivan Pavlov, klasik koşullanma (şartlanma) kuramıyla tanınır. Köpekler üzerinde yaptığı deneylerle, bir nötr uyarıcının (zil sesi) koşulsuz bir uyarıcıyla (yemek) eşleştirilmesi sonucunda, nötr uyarıcının da koşulsuz tepkiyi (salya akıtma) tetikleyebileceğini göstermiştir. Pavlov'un çalışmaları, öğrenmenin uyarıcı-tepki bağları üzerinden nasıl oluştuğunu açıklamıştır, ancak gizil öğrenme kavramıyla doğrudan ilişkili değildir.
B) B.F. Skinner:
B.F. Skinner, edimsel (operant) koşullanma kuramının önde gelen temsilcisidir. Davranışların sonuçları (pekiştireçler veya cezalar) tarafından nasıl şekillendiğini incelemiştir. Skinner kutusu deneyleriyle, bir davranışın ardından gelen pekiştirecin o davranışın tekrar edilme olasılığını artırdığını, cezanın ise azalttığını göstermiştir. Skinner'ın kuramı da öğrenmeyi doğrudan gözlemlenebilir davranışlar ve sonuçları üzerinden açıklar, gizil öğrenme kavramından farklı bir bakış açısı sunar.
D) John Watson:
John Watson, davranışçılık akımının kurucularından biridir. Psikolojinin sadece gözlemlenebilir davranışları incelemesi gerektiğini savunmuştur. Ünlü "Küçük Albert" deneyi ile insanların ve hayvanların duygusal tepkilerinin de klasik koşullanma yoluyla öğrenilebileceğini göstermiştir. Watson'ın çalışmaları da öğrenmeyi uyarıcı-tepki bağları üzerinden ele alır ve gizil öğrenme kavramıyla doğrudan bağlantılı değildir.
C) Edward Tolman:
Edward Tolman, bilişsel davranışçılık olarak bilinen bir yaklaşımın öncüsüdür. Davranışçıların aksine, öğrenmenin sadece gözlemlenebilir davranışlarla açıklanamayacağını, zihinsel süreçlerin (beklentiler, amaçlar, bilişsel haritalar) de önemli olduğunu savunmuştur. Tolman, farelerle yaptığı labirent deneyleriyle gizil öğrenme kavramını ortaya atmıştır. Bu deneylerde, farelerin labirentte dolaşırken herhangi bir ödül almasalar bile labirentin düzenini öğrendiklerini (bilişsel harita oluşturduklarını) ve daha sonra ödül konulduğunda bu bilgiyi kullanarak hızlıca hedefe ulaştıklarını göstermiştir. Bu durum, öğrenmenin pekiştireç olmadan da gerçekleşebileceğini ve hemen performansa yansımayabileceğini kanıtlamıştır. Bu nedenle, gizil öğrenme kuramını geliştiren psikolog Edward Tolman'dır.
Cevap C seçeneğidir.
