🎓 İklim Bilgisi Test Çöz TYT Test 1 - Ders Notu
Bu ders notu, TYT İklim Bilgisi testinde karşılaşabileceğiniz temel konuları kapsamaktadır. Sıcaklık, basınç, rüzgarlar, nem ve yağış gibi iklim elemanları ile Türkiye'deki iklim tipleri bu testin odak noktasıdır.
📌🌡️ Sıcaklık
Sıcaklık, bir yerin ısınma derecesini ifade eder. İklim üzerinde önemli bir etkiye sahiptir.
- Güneş ışınlarının düşme açısı sıcaklığı etkiler. Ekvatora yakın yerler daha sıcaktır.
- Yükselti arttıkça sıcaklık genellikle azalır.
- Denize yakınlık ve uzaklık da sıcaklığı etkiler. Denizler karalara göre daha geç ısınıp soğur.
- Bakı (yamaç eğimi) sıcaklık üzerinde etkilidir. Güneşe dönük yamaçlar daha sıcaktır.
💡 İpucu: Türkiye'de yükselti batıdan doğuya doğru arttığı için doğu bölgeleri genellikle daha soğuktur.
📌💨 Basınç ve Rüzgarlar
Basınç, havanın yeryüzüne uyguladığı kuvvettir. Rüzgarlar, yüksek basınçtan alçak basınca doğru hareket eder.
- Yüksek basınç alanları genellikle soğuk ve kuru, alçak basınç alanları ise sıcak ve nemlidir.
- Rüzgarın yönü basınç merkezleri arasındaki farka ve yeryüzü şekillerine göre değişir.
- Mevsimlik rüzgarlar (örneğin Muson rüzgarları) geniş bölgelerde iklimi etkiler.
⚠️ Dikkat: Rüzgarların yönünü etkileyen faktörleri iyi öğrenin (basınç farkı, Coriolis etkisi, yeryüzü şekilleri).
📌💧 Nem ve Yağış
Nem, havadaki su buharı miktarıdır. Yağış, nemin yoğunlaşarak yeryüzüne düşmesidir.
- Havadaki nem miktarı sıcaklığa bağlıdır. Sıcak hava daha fazla nem taşıyabilir.
- Yağış türleri; konveksiyonel (yükselim), orografik (yamaç) ve cephe yağışlarıdır.
- Türkiye'de en fazla yağış Karadeniz kıyılarında görülür (orografik yağış).
💡 İpucu: Yağış türlerini ve oluşum şekillerini iyi bilin. Özellikle Türkiye'deki yağış dağılımına dikkat edin.
📌 🌍 İklim Tipleri
İklim tipleri, sıcaklık ve yağış özelliklerine göre sınıflandırılır. Her iklim tipinin kendine özgü bitki örtüsü ve yaşam koşulları vardır.
- Akdeniz iklimi: Yazları sıcak ve kurak, kışları ılık ve yağışlıdır.
- Karadeniz iklimi: Her mevsim yağışlıdır.
- Karasal iklim: Yazları sıcak ve kurak, kışları soğuk ve kar yağışlıdır.
- Türkiye'de farklı iklim tipleri görülmesinin nedeni; enlem, yükselti ve denize göre konumdur.
⚠️ Dikkat: Türkiye'deki iklim tiplerinin özelliklerini ve görüldüğü yerleri harita üzerinde öğrenin.
