Bir öğretmen, sınıfta sürekli söz almadan konuşan bir öğrencisine, bu davranışı her gösterdiğinde teneffüs süresinden 5 dakika kesmektedir. Öğrenci bir süre sonra bu davranışı daha az sergilemeye başlar.
Öğretmenin uyguladığı bu yöntem aşağıdaki ceza türlerinden hangisine örnektir?
Sevgili öğrenciler, bu soru davranışçı öğrenme kuramları içindeki ceza türlerini anlamamızı gerektiriyor. Şimdi adım adım bu kavramları inceleyelim ve soruyu doğru bir şekilde çözelim.
Ceza, bir davranışın gelecekte tekrar edilme olasılığını azaltmak amacıyla uygulanan bir yöntemdir. Yani istenmeyen bir davranışı ortadan kaldırmayı veya sıklığını düşürmeyi hedefler.
Bu ceza türünde, istenmeyen bir davranış sergilendiğinde ortama hoş olmayan bir uyarıcı eklenir. "Olumlu" veya "pozitif" kelimesi burada matematiksel anlamda "ekleme" anlamına gelir, iyi bir şey olduğu anlamına gelmez.
Bu ceza türünde, istenmeyen bir davranış sergilendiğinde ortamdaki hoş bir uyarıcı ortamdan çıkarılır veya geri alınır. "Olumsuz" veya "negatif" kelimesi burada matematiksel anlamda "çıkarma" anlamına gelir.
Bu kavram genellikle ceza ile karıştırılır, ancak amacı tamamen farklıdır. Olumsuz pekiştirmede, istenen bir davranışın sıklığını artırmak için ortamdaki hoş olmayan bir uyarıcı ortamdan çıkarılır. Yani kişi, hoş olmayan bir durumdan kurtulmak için belirli bir davranışı sergiler ve bu davranışın sıklığı artar.
Sönme, daha önce pekiştirilen (ödüllendirilen) bir davranışın artık pekiştirilmemesi sonucunda o davranışın zamanla azalması ve ortadan kalkmasıdır.
Sorumuzda öğretmen, öğrencinin "söz almadan konuşma" gibi istenmeyen bir davranışını azaltmak istiyor. Bu davranışı her sergilediğinde, öğrencinin sevdiği bir şey olan "teneffüs süresinden 5 dakika kesiyor". Yani öğrencinin hoşuna giden bir uyarıcıyı (teneffüs süresi) ortamdan çıkarıyor.
Bu durum, istenmeyen bir davranışı azaltmak amacıyla hoş bir uyarıcının ortamdan çıkarılması anlamına gelir. Bu da doğrudan 2. tip ceza tanımına uymaktadır.
Cevap B seçeneğidir.
