Bir öğretmen, öğrencisinin derste arkadaşlarına laf atma davranışını azaltmak için, bu davranışı her sergilediğinde onu sınıfın önünde azarlamaktadır. Öğrenci bir süre sonra bu davranışı daha az sergilemeye başlar.
Bu durum aşağıdaki öğrenme ilkelerinden hangisiyle açıklanır?
Merhaba sevgili öğrenciler!
Bu soruda, bir öğrencinin istenmeyen bir davranışının nasıl azaltıldığını ve bunun hangi öğrenme ilkesiyle açıklandığını anlamamız isteniyor. Davranışların nasıl öğrenildiği veya değiştirildiği, eğitim psikolojisinin temel konularından biridir. Şimdi adım adım bu durumu inceleyelim:
Öğrencinin derste arkadaşlarına laf atması, öğretmenin azaltmak istediği istenmeyen bir davranıştır. Öğretmen, bu davranışı her gördüğünde öğrenciyi sınıfın önünde azarlıyor. Azarlama, öğrenci için hoş olmayan, rahatsız edici bir durumdur. Sonuç olarak, öğrenci bir süre sonra bu davranışı daha az sergilemeye başlıyor. Yani, istenmeyen davranışın sıklığı azalıyor.
Davranışların sıklığını değiştirmeye yönelik iki ana ilke vardır:
Pekiştirme: Bir davranışın gelecekteki tekrar sıklığını ARTIRMAYA yönelik uygulamalardır.
Ceza: Bir davranışın gelecekteki tekrar sıklığını AZALTMAYA yönelik uygulamalardır.
Öğrencinin laf atma davranışı azaldığına göre, bu durum kesinlikle bir ceza uygulamasıdır. Bu nedenle, "Olumlu pekiştirme" (A) ve "Olumsuz pekiştirme" (D) seçenekleri elenir. Çünkü pekiştirme, davranışın sıklığını artırır.
Şimdi ceza türlerine bakalım:
1. Tip Ceza (Olumlu Ceza): İstenmeyen bir davranış sergilendiğinde, ortama hoş olmayan bir uyaranın eklenmesidir. Amaç, davranışın sıklığını azaltmaktır. Sorudaki azarlama eylemi, öğrenci için hoş olmayan bir uyaranın ortama eklenmesidir.
2. Tip Ceza (Olumsuz Ceza): İstenmeyen bir davranış sergilendiğinde, ortamdan hoş olan bir uyaranın çıkarılmasıdır. Amaç, davranışın sıklığını azaltmaktır. Örneğin, yaramazlık yapan çocuğun oyuncağını almak veya harçlığını kesmek gibi.
Sorudaki durumda öğretmen, öğrenci laf attığında onu azarlıyor. Azarlama, öğrenci için hoş olmayan bir durumdur ve ortama eklenmiştir (sözlü bir uyaran olarak). Bu durum, 1. tip cezanın tanımına tam olarak uymaktadır.
Bu tür durumları anlamak, hem kendi davranışlarımızı hem de çevremizdeki insanların davranışlarını daha iyi yorumlamamızı sağlar. Unutmayın, ceza her zaman en etkili yöntem olmayabilir ancak bu senaryoda davranışın azalmasını sağlayan mekanizma 1. tip cezadır.
Cevap C seçeneğidir.
