1. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde "ki" bağlacının yazımı ile ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?
A) Öyle çok yoruldum ki ayakta duramıyorum.
B) Evdeki hesap çarşıya uymadı.
C) Baktımki kimse gelmeyecek, ben de çıktım.
D) Senin ki daha güzel olmuş.
Sevgili öğrenciler, bu soruda Türkçe'deki "ki" ekinin ve bağlacının doğru yazımını inceleyeceğiz. "Ki"nin üç farklı görevi vardır ve her birinin yazım kuralı farklıdır. Gelin, seçenekleri tek tek inceleyerek doğru cevabı bulalım:
- Öncelikle "ki"nin temel kurallarını hatırlayalım:
- Bağlaç olan "ki": Ayrı yazılır. Genellikle iki cümleyi birbirine bağlar. Cümleden çıkarıldığında cümlenin anlamı bozulmaz veya çok az değişir. Örneğin: "Duydum ki geliyormuş."
- İlgi zamiri olan "-ki": Bitişik yazılır. Bir ismin yerini tutar. Genellikle "-nınki", "-nin ki" şeklinde kullanılır. Örneğin: "Benim kalemim bitti, seninki nerede?" (senin kalemin anlamında)
- Sıfat yapan "-ki": Bitişik yazılır. Bir ismin önüne gelerek onu niteler veya belirtir. Genellikle "-deki", "-daki" şeklinde kullanılır. Örneğin: "Yoldaki taş", "Akşamki yemek".
- Şimdi seçenekleri inceleyelim:
- A) Öyle çok yoruldum ki ayakta duramıyorum.
- Buradaki "ki", iki cümleyi birbirine bağlayan bir bağlaçtır. "Öyle çok yoruldum, ayakta duramıyorum." şeklinde okuduğumuzda anlam bozulmaz. Bu nedenle ayrı yazımı doğrudur.
- B) Evdeki hesap çarşıya uymadı.
- Buradaki "-ki", "hangi hesap?" sorusuna cevap veren, "ev" kelimesini "hesap" kelimesine bağlayarak onu niteleyen bir sıfat yapan -ki'dir. Bu yüzden bitişik yazımı doğrudur.
- C) Baktımki kimse gelmeyecek, ben de çıktım.
- Buradaki "ki", "baktım" ve "kimse gelmeyecek" cümlelerini birbirine bağlayan bir bağlaçtır. Bağlaç olan "ki" her zaman ayrı yazılmalıdır. Doğru yazımı "Baktım ki kimse gelmeyecek, ben de çıktım." şeklinde olmalıydı. Bu seçenekte "ki" bitişik yazılarak yanlışlık yapılmıştır.
- D) Senin ki daha güzel olmuş.
- Buradaki "-ki", "senin" kelimesine eklenerek bir ismin yerini tutan bir ilgi zamiridir (örneğin, "Senin elbisen daha güzel olmuş" yerine "Seninki daha güzel olmuş"). İlgi zamiri olan "-ki" bitişik yazılır. Bu nedenle yazımı doğrudur.
Yukarıdaki açıklamalara göre, "ki" bağlacının yanlış yazıldığı cümle C seçeneğidir.
Cevap C seçeneğidir.
