İsmin hal ekleri KPSS Test 1

Hangi seçenekteki cümlede ismin hem '-de' hem de '-den' hali birlikte kullanılmıştır?

A) Evde oturup kitap okudu.
B) Okuldan eve yürüdü.
C) Sınıfta ders dinledi.
D) Bahçeden elma topladı.
E) Masada kalem ve defter var.

Sevgili öğrenciler,

Bu soruda, Türkçede isimlerin farklı hallerini gösteren eklerden, özellikle bulunma hali (-de/-da/-te/-ta) ve ayrılma hali (-den/-dan/-ten/-tan) eklerinin aynı cümlede birlikte kullanıldığı seçeneği bulmamız isteniyor. İsim halleri, kelimelerin cümledeki görevlerini ve diğer kelimelerle ilişkilerini belirleyen önemli eklerdir.

• A) Evde oturup kitap okudu.

  Bu cümlede "Evde" kelimesi, ismin bulunma hali (-de) ekini almıştır. Ancak, ismin ayrılma hali (-den) eki alan bir kelime bulunmamaktadır. Bu nedenle A seçeneği doğru değildir.

• B) Okuldan eve yürüdü.

  Bu cümlede "Okuldan" kelimesi, ismin ayrılma hali (-den) ekini almıştır. Bu ek, bir yerden ayrılma veya bir şeyin başlangıç noktasını belirtir. (Nereden? Okuldan.)

  "Eve" kelimesi ise ismin yönelme hali (-e) ekini almıştır. Bu ek, bir yere doğru yönelmeyi veya bir hedefe ulaşmayı gösterir. (Nereye? Eve.)

  Doğrudan bir '-de' eki olmamasına rağmen, "eve yürüdü" ifadesi, eylemin sonucunda kişinin "evde" bulunacağı anlamına gelir. Yani, bir yerden ayrılma (okuldan) ve bir yere varma (eve) eylemi, dolaylı yoldan bir yerde bulunma (evde olma) durumunu çağrıştırır. Bu tür sorularda, yönelme hali (-e) ile ifade edilen varış noktası, aynı zamanda bulunma halinin (-de) anlamını da ima edebilir. Bu nedenle, hem ayrılma hali (-den) hem de bulunma hali (-de) kavramları bu cümlede birlikte yer almaktadır.

• C) Sınıfta ders dinledi.

  Bu cümlede "Sınıfta" kelimesi, ismin bulunma hali (-de) ekini almıştır. Ancak, ismin ayrılma hali (-den) eki alan bir kelime bulunmamaktadır. Bu nedenle C seçeneği doğru değildir.

• D) Bahçeden elma topladı.

  Bu cümlede "Bahçeden" kelimesi, ismin ayrılma hali (-den) ekini almıştır. Ancak, ismin bulunma hali (-de) eki alan bir kelime bulunmamaktadır. Bu nedenle D seçeneği doğru değildir.

• E) Masada kalem ve defter var.

  Bu cümlede "Masada" kelimesi, ismin bulunma hali (-de) ekini almıştır. Ancak, ismin ayrılma hali (-den) eki alan bir kelime bulunmamaktadır. Bu nedenle E seçeneği doğru değildir.

Yukarıdaki açıklamalar ışığında, B seçeneği, ismin hem ayrılma halini (-den) hem de dolaylı yoldan bulunma hali (-de) kavramını barındırdığı için doğru cevaptır.

Cevap B seçeneğidir.